<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X51n0824"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 824 成唯识论观心法要</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 824 成唯识论观心法要</title> <author>明 智旭述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>10卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">51</idno>.<idno type="no">824</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">成唯识论观心法要</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00011"> <charName>CBETA CHARACTER CB00011</charName> <mapping cb:dec="983051" type="PUA">U+F000B</mapping> <mapping type="unicode">U+2C0D6</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(索-糸)/石/木]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00746"> <charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName> <mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07411"> <charName>CBETA CHARACTER CB07411</charName> <mapping cb:dec="990451" type="PUA">U+F1CF3</mapping> <mapping type="unicode">U+27DE4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>赜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[丨*臣*责]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-23T08:36:23"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0297a" n="0297a"/> <lb ed="X" n="0297a01"/> <lb ed="X" n="0297a02"/> <lb ed="X" n="0297a03"/> <lb ed="X" n="0297a04"/> <lb ed="X" n="0297a05"/><cb:docNumber>No. 824</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0297a06"/><lb ed="R082" n="0393a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>成唯识论观心法要卷第一<note place="inline">附缘起幷凡例</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0297a07"/> <lb ed="X" n="0297a08"/><lb ed="R082" n="0393a02"/><byline cb:type="author">藕益沙门 智旭 述</byline> <lb ed="X" n="0297a09"/><lb ed="R082" n="0393a03"/><cb:div><p xml:id="pX51p0297a0901">夫万法唯识。虽驱鸟亦能言之。逮深究其旨归。则 <lb ed="X" n="0297a10"/><lb ed="R082" n="0393a04"/>耆宿尙多贸贸。此无他。依文解義。有教无观故也 <lb ed="X" n="0297a11"/><lb ed="R082" n="0393a05"/>然观心之法。实不在于教外。试观十卷论文。何处 <lb ed="X" n="0297a12"/><lb ed="R082" n="0393a06"/>不明心外无法。即心之法。是所观境。了法唯心。非 <lb ed="X" n="0297a13"/><lb ed="R082" n="0393a07"/>即能观智乎。能观智起。则二执空而真性现。所以 <lb ed="X" n="0297a14"/><lb ed="R082" n="0393a08"/>若境若教若理若行若果。皆名唯识。而五位五观。 <lb ed="X" n="0297a15"/><lb ed="R082" n="0393a09"/>一以贯之。纷而不杂。<g ref="#CB07411">赜</g>而不乱者也。慨自古疏失 <lb ed="X" n="0297a16"/><lb ed="R082" n="0393a10"/>传。人师异解。文義尙讹。理观奚赖。钝者既望洋而 <lb ed="X" n="0297a17"/><lb ed="R082" n="0393a11"/>退。利者复蔑裂而求。四分之旨未谙。一心之宗徒 <lb ed="X" n="0297a18"/><lb ed="R082" n="0393a12"/>设。三性之理未究。二谛之致安归。赖有开蒙问答。 <lb ed="X" n="0297a19"/><lb ed="R082" n="0393a13"/>梗槪仅存。大钞宗镜。援引可據。而溯流穷源。则瑜 <lb ed="X" n="0297a20"/><lb ed="R082" n="0393a14"/>伽显扬诸论。尤似黄河之有宿海。于是绍觉法师 <lb ed="X" n="0297a21"/><lb ed="R082" n="0393a15"/>为之音義。一雨法师为之集解。宇泰居士为之证 <lb ed="X" n="0297a22"/><lb ed="R082" n="0393a16"/>義。无不殚精竭思。极深研幾。然教道<anchor xml:id="nkr_note_add_0297a2201" n="0297a2201"/><anchor xml:id="beg0297a2201" n="0297a2201"/>已<anchor xml:id="end0297a2201"/>明。观道未 <lb ed="X" n="0297a23"/><lb ed="R082" n="0393a17"/>显。嗣有新伊法师为之合响。力陈五观。冠<g ref="#CB00746">罩</g>诸家。 <lb ed="X" n="0297a24"/><lb ed="R082" n="0393a18"/>以其尙未刊行流佈。故仅获染指。不克饱餐。适二 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0297b" n="0297b"/> <lb ed="X" n="0297b01"/><lb ed="R082" n="0393b01"/>三同志。拟从能变所变差别之途。以开性具性遍 <lb ed="X" n="0297b02"/><lb ed="R082" n="0393b02"/>圆融之钥。漫尔饶舌。兼命管城。不敢更衍繁文。只 <lb ed="X" n="0297b03"/><lb ed="R082" n="0393b03"/>图直明心观。随讲随录。用质大方。将释论文。先申 <lb ed="X" n="0297b04"/><lb ed="R082" n="0393b04"/>凡例。</p> <lb ed="X" n="0297b05"/><lb ed="R082" n="0393b05"/><list><item xml:id="itemX51p0297b0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0297b0501" n="0297b0501"/><anchor xml:id="beg0297b0501" n="0297b0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0297b0501"/>诸家著述。贵在引证以明可據。未免文義杂糅。 <lb ed="X" n="0297b06"/><lb ed="R082" n="0393b06"/>不便初機。今领会诸家之旨。自抒浅显之文。不令 <lb ed="X" n="0297b07"/><lb ed="R082" n="0393b07"/>句读艰涩。观者恕之。</item> <lb ed="X" n="0297b08"/><lb ed="R082" n="0393b08"/><item xml:id="itemX51p0297b0801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0297b0801" n="0297b0801"/><anchor xml:id="beg0297b0801" n="0297b0801"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0297b0801"/>西域外道。实繁有徒。故破之不得不详。今彼黨 <lb ed="X" n="0297b09"/><lb ed="R082" n="0393b09"/>既无。何劳细究。不过借彼我法二执以为言端。破 <lb ed="X" n="0297b10"/><lb ed="R082" n="0393b10"/>之以显二空真理而<anchor xml:id="nkr_note_add_0297b1001" n="0297b1001"/><anchor xml:id="beg0297b1001" n="0297b1001"/>已<anchor xml:id="end0297b1001"/>。若欲穷其出处。自当廣阅 <lb ed="X" n="0297b11"/><lb ed="R082" n="0393b11"/>大钞诸书。</item> <lb ed="X" n="0297b12"/><lb ed="R082" n="0393b12"/><item xml:id="itemX51p0297b1201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0297b1201" n="0297b1201"/><anchor xml:id="beg0297b1201" n="0297b1201"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0297b1201"/>科含大意。不可不立。然子科太繁。亦能割裂论 <lb ed="X" n="0297b13"/><lb ed="R082" n="0393b13"/>文。令人眩目。今从简略以便时機。</item> <lb ed="X" n="0297b14"/><lb ed="R082" n="0393b14"/><item xml:id="itemX51p0297b1401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0297b1401" n="0297b1401"/><anchor xml:id="beg0297b1401" n="0297b1401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0297b1401"/>性之与相。如水与波。不一不异。故曰性是相家 <lb ed="X" n="0297b15"/><lb ed="R082" n="0393b15"/>之性。相是性家之相。今约不一義边。须辨明差别。 <lb ed="X" n="0297b16"/><lb ed="R082" n="0393b16"/>不可一槪儱侗。又约不异義边。须会归圆融。不可 <lb ed="X" n="0297b17"/><lb ed="R082" n="0393b17"/>终滞名相。</item> <lb ed="X" n="0297b18"/><lb ed="R082" n="0393b18"/><item xml:id="itemX51p0297b1801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0297b1801" n="0297b1801"/><anchor xml:id="beg0297b1801" n="0297b1801"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0297b1801"/>文字为观照之门。若不句句消归自<anchor xml:id="nkr_note_add_0297b1802" n="0297b1802"/><anchor xml:id="beg0297b1802" n="0297b1802"/>己<anchor xml:id="end0297b1802"/>。则说食 <lb ed="X" n="0297b19"/><lb ed="R082" n="0394a01"/>数宝。究竟何益。故标题曰观心法要。以此论成立 <lb ed="X" n="0297b20"/><lb ed="R082" n="0394a02"/>唯识道理。即是观心法门。不同法花别立观心释 <lb ed="X" n="0297b21"/><lb ed="R082" n="0394a03"/>也。法花廣明本迹<persName>佛</persName>法。故须更约观心。此论直诠 <lb ed="X" n="0297b22"/><lb ed="R082" n="0394a04"/>众生心法。但可开粗显妙而<anchor xml:id="nkr_note_add_0297b2201" n="0297b2201"/><anchor xml:id="beg0297b2201" n="0297b2201"/>已<anchor xml:id="end0297b2201"/>。</item> <lb ed="X" n="0297b23"/><lb ed="R082" n="0394a05"/><item xml:id="itemX51p0297b2301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0297b2301" n="0297b2301"/><anchor xml:id="beg0297b2301" n="0297b2301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0297b2301"/>众生妄识本妙。由我法二执。所以成粗。但破二 <lb ed="X" n="0297b24"/><lb ed="R082" n="0394a06"/>执。便显妙理。然设句句开显。恐或反成儱侗。故仍 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0297c" n="0297c"/> <lb ed="X" n="0297c01"/><lb ed="R082" n="0394a07"/>随文释義。但于提纲挈领之处略指点之。</item></list> <lb ed="X" n="0297c02"/><lb ed="R082" n="0394a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0297c0201">△大文为二。初题目。二入文。初中四。初正释题。二 <lb ed="X" n="0297c03"/><lb ed="R082" n="0394a09"/>明颂主。三明论主。四明译师。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0297c04"/><lb ed="R082" n="0394a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0297c0401">成唯识论</p></cb:div> <lb ed="X" n="0297c05"/><lb ed="R082" n="0394a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0297c0501">梵语毘若底。此云识。梵语摩怛喇多。此云唯。梵语 <lb ed="X" n="0297c06"/><lb ed="R082" n="0394a12"/>悉底。此云成。梵语奢萨怛罗。此云论。应云识唯成 <lb ed="X" n="0297c07"/><lb ed="R082" n="0394a13"/>论。今言成唯识论者。盖梵文先所後能。此方先能 <lb ed="X" n="0297c08"/><lb ed="R082" n="0394a14"/>後所也。今依梵文次第释之。识者。了别義。谓心王 <lb ed="X" n="0297c09"/><lb ed="R082" n="0394a15"/>心所。皆能了别自所缘故。心王有八。一眼识。二耳 <lb ed="X" n="0297c10"/><lb ed="R082" n="0394a16"/>识。三鼻识。四舌识。五身识。六意识。七末那识。八根 <lb ed="X" n="0297c11"/><lb ed="R082" n="0394a17"/>本识。眼识了别自相分色。耳识了别自相分声。乃 <lb ed="X" n="0297c12"/><lb ed="R082" n="0394a18"/>至意识了别自相分法。末那任运了别妄执内自 <lb ed="X" n="0297c13"/><lb ed="R082" n="0394b01"/>我相。本识任运了别根身器界及诸种子。心所有 <lb ed="X" n="0297c14"/><lb ed="R082" n="0394b02"/>五十一。具如文中廣明。必与心王相应。故唯识之 <lb ed="X" n="0297c15"/><lb ed="R082" n="0394b03"/>名。亦摄心所也。唯者。独義。除此心王心所之外。决 <lb ed="X" n="0297c16"/><lb ed="R082" n="0394b04"/>无实我实法可得故也。成者。成立義。以三支八支 <lb ed="X" n="0297c17"/><lb ed="R082" n="0394b05"/>成立唯识道理。三支者。一宗。二因。三喩。八支者。一 <lb ed="X" n="0297c18"/><lb ed="R082" n="0394b06"/>立宗。二辨因。三引喩。四同类。五异类。六比量。七现 <lb ed="X" n="0297c19"/><lb ed="R082" n="0394b07"/>量。八正教量也。论者。研穷抉择。辨析阐扬。教诫学 <lb ed="X" n="0297c20"/><lb ed="R082" n="0394b08"/>侣。垂笵後昆也。复次大乘具明五位百法。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0297c2001" n="0297c2001"/><anchor xml:id="beg0297c2001" n="0297c2001"/>但<anchor xml:id="end0297c2001"/>名 <lb ed="X" n="0297c21"/><lb ed="R082" n="0394b09"/>唯识者。以心法有八。即自性唯识。心所法有五十 <lb ed="X" n="0297c22"/><lb ed="R082" n="0394b10"/>一。即相应唯识。色法十一。即唯识所变。不相应有 <lb ed="X" n="0297c23"/><lb ed="R082" n="0394b11"/>二十四。即唯识分位。无为法有六。即唯识实性故 <lb ed="X" n="0297c24"/><lb ed="R082" n="0394b12"/>也。又古释明五義。一境唯识。二教唯识。三理唯识。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0298a" n="0298a"/> <lb ed="X" n="0298a01"/><lb ed="R082" n="0394b13"/>四行唯识。五果唯识。又复言唯识者。具五种观。一 <lb ed="X" n="0298a02"/><lb ed="R082" n="0394b14"/>遣虚存实观。唯遮外境非有。即遣遍计之虚。识表 <lb ed="X" n="0298a03"/><lb ed="R082" n="0394b15"/>内心不无。是存依圆之实也。二捨滥留纯观。若论 <lb ed="X" n="0298a04"/><lb ed="R082" n="0394b16"/>自证分转成见相二分。则相分内境。本是依他起 <lb ed="X" n="0298a05"/><lb ed="R082" n="0394b17"/>性。不同外境之无。应云唯见唯相。今恐相分滥同 <lb ed="X" n="0298a06"/><lb ed="R082" n="0394b18"/>所计外境。故但云唯识。即是捨滥留纯也。三摄末 <lb ed="X" n="0298a07"/><lb ed="R082" n="0395a01"/>归本观。相见二分。皆依自证分起。今摄相见之末。 <lb ed="X" n="0298a08"/><lb ed="R082" n="0395a02"/>归于自证之本。故直云唯识。即唯是自证体也。四 <lb ed="X" n="0298a09"/><lb ed="R082" n="0395a03"/>隐劣显勝观。若论心王心所。各有四分。应云唯心 <lb ed="X" n="0298a10"/><lb ed="R082" n="0395a04"/>心所。但心所劣。心王勝。心所不能为主。心王有自 <lb ed="X" n="0298a11"/><lb ed="R082" n="0395a05"/>在義。擧王则能摄所。如擧帝王必有臣佐。故隐心 <lb ed="X" n="0298a12"/><lb ed="R082" n="0395a06"/>所之劣。<anchor xml:id="nkr_note_add_0298a1201" n="0298a1201"/><anchor xml:id="beg0298a1201" n="0298a1201"/>但<anchor xml:id="end0298a1201"/>显心王之勝。直名为唯识也。五遣相证 <lb ed="X" n="0298a13"/><lb ed="R082" n="0395a07"/>性观。相者。依他起性。如幻事等。性者。圆成实性。即 <lb ed="X" n="0298a14"/><lb ed="R082" n="0395a08"/>二空所显真如。是故论云。诸心心所。依他起故。亦 <lb ed="X" n="0298a15"/><lb ed="R082" n="0395a09"/>如幻事。非真实有。为遣妄执心心所外实有境故。 <lb ed="X" n="0298a16"/><lb ed="R082" n="0395a10"/>说唯有识。若执唯识真实有者。如执外境。亦是法 <lb ed="X" n="0298a17"/><lb ed="R082" n="0395a11"/>执。又云。如前所说识差别相。依理世俗。非真勝義。 <lb ed="X" n="0298a18"/><lb ed="R082" n="0395a12"/>真勝義中。心言绝故。如伽陀说。心意识八种。俗故 <lb ed="X" n="0298a19"/><lb ed="R082" n="0395a13"/>相有别。真故相无别。相所相无故。又云。此诸法勝 <lb ed="X" n="0298a20"/><lb ed="R082" n="0395a14"/>義。亦即是真如。常如其性故。即唯识实性。当知唯 <lb ed="X" n="0298a21"/><lb ed="R082" n="0395a15"/>识二字。即是遣相证性。故宗前敬叙。即云稽首唯 <lb ed="X" n="0298a22"/><lb ed="R082" n="0395a16"/>识性也。论有宗论释论。今天亲三十颂。即是宗论。 <lb ed="X" n="0298a23"/><lb ed="R082" n="0395a17"/>亦名本论。护法等十菩萨所造百卷论文。即是释 <lb ed="X" n="0298a24"/><lb ed="R082" n="0395a18"/>论。亦名末论也。五重玄義者。单法为名。唯识实性 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0298b" n="0298b"/> <lb ed="X" n="0298b01"/><lb ed="R082" n="0395b01"/>为体。即是二空所显真如。五唯识观断障证果为 <lb ed="X" n="0298b02"/><lb ed="R082" n="0395b02"/>宗。摄之只是二空妙观。初之二观。具遣凡外我法 <lb ed="X" n="0298b03"/><lb ed="R082" n="0395b03"/>二执。令达二空。後之三观。为遣微细法执。令其深 <lb ed="X" n="0298b04"/><lb ed="R082" n="0395b04"/>达法空。二空既达。二障随断。断烦恼障。证真解脱。 <lb ed="X" n="0298b05"/><lb ed="R082" n="0395b05"/>断所知障。证大菩提也。遮执生解为用。大乘生酥 <lb ed="X" n="0298b06"/><lb ed="R082" n="0395b06"/>以为教相。</p><p xml:id="pX51p0298b0605" cb:place="inline">△二明颂主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0298b07"/><lb ed="R082" n="0395b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0298b0701">天亲菩萨造颂</p></cb:div> <lb ed="X" n="0298b08"/><lb ed="R082" n="0395b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0298b0801">梵语<name role="" type="person">婆薮槃豆</name>。此云天亲。弟兄三人。长名无著。先 <lb ed="X" n="0298b09"/><lb ed="R082" n="0395b09"/>修禅定。即得離欲。思惟空義不能得入。欲自杀身。 <lb ed="X" n="0298b10"/><lb ed="R082" n="0395b10"/><name role="" type="person">宾头卢</name>尊者为说小乘空观。如教观之。即便得入。 <lb ed="X" n="0298b11"/><lb ed="R082" n="0395b11"/>意犹未安。谓理不应止尔。因乘神通。往<name role="" type="person">兜率天</name>。咨 <lb ed="X" n="0298b12"/><lb ed="R082" n="0395b12"/>问弥勒菩萨。为说大乘空观。还<name role="" type="person">阎浮提</name>。如说思惟。 <lb ed="X" n="0298b13"/><lb ed="R082" n="0395b13"/>地六种动。寻便得悟。因此名阿僧伽。译为无著。尔 <lb ed="X" n="0298b14"/><lb ed="R082" n="0395b14"/>後数上兜率。咨问大乘经義。随有所得。还为人说。 <lb ed="X" n="0298b15"/><lb ed="R082" n="0395b15"/>闻者多不生信。因自发愿。欲令众生信解大乘。唯 <lb ed="X" n="0298b16"/><lb ed="R082" n="0395b16"/>愿大师。下<name role="" type="person">阎浮提</name>解说大乘。弥勒即如其愿。每于 <lb ed="X" n="0298b17"/><lb ed="R082" n="0395b17"/>夜时。下<name role="" type="person">阎浮提</name>。放大光明。集有缘众。于说法堂。诵 <lb ed="X" n="0298b18"/><lb ed="R082" n="0395b18"/>出十七地经。凡四月夜方竟。即今瑜伽师地论也。 <lb ed="X" n="0298b19"/><lb ed="R082" n="0396a01"/>因此众人皆信大乘。第二子名天亲。博学多闻。遍 <lb ed="X" n="0298b20"/><lb ed="R082" n="0396a02"/>通诸部。神才俊朗。戒行淸高。执小乘解。不信大乘。 <lb ed="X" n="0298b21"/><lb ed="R082" n="0396a03"/>无著恐其造论破壞大乘。遣使报云。我今疾笃。汝 <lb ed="X" n="0298b22"/><lb ed="R082" n="0396a04"/>可急来。天亲随使。与兄相见。咨问病源。兄曰。我今 <lb ed="X" n="0298b23"/><lb ed="R082" n="0396a05"/>心病。由汝而生。汝不信大乘。恒生毁谤。以此恶业。 <lb ed="X" n="0298b24"/><lb ed="R082" n="0396a06"/>必永沉沦。我今愁苦。命将不全。天亲惊惧。即请兄 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0298c" n="0298c"/> <lb ed="X" n="0298c01"/><lb ed="R082" n="0396a07"/>解说大乘。随得解悟。于是就兄廣学。悉得通达。咎 <lb ed="X" n="0298c02"/><lb ed="R082" n="0396a08"/>昔毁谤。欲割舌以谢其罪。兄云。汝舌善巧毁谤大 <lb ed="X" n="0298c03"/><lb ed="R082" n="0396a09"/>乘。欲灭此罪。亦当善巧解说大乘。遂制十地论。摄 <lb ed="X" n="0298c04"/><lb ed="R082" n="0396a10"/>大乘论。此二论是创归大乘之作。既又採撮玄機。 <lb ed="X" n="0298c05"/><lb ed="R082" n="0396a11"/>提控精<g ref="#CB15035">邃</g>。著唯识三十颂。以畅大乘妙趣。</p><p xml:id="pX51p0298c0517" cb:place="inline">△三明 <lb ed="X" n="0298c06"/><lb ed="R082" n="0396a12"/>论主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0298c07"/><lb ed="R082" n="0396a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0298c0701">护法等菩萨造</p></cb:div> <lb ed="X" n="0298c08"/><lb ed="R082" n="0396a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0298c0801">梵语达摩波罗。唐云护法。达罗毘茶国大臣之子。 <lb ed="X" n="0298c09"/><lb ed="R082" n="0396a15"/>少而爽慧。王爱其才。欲妻以公主。菩萨久修離欲。 <lb ed="X" n="0298c10"/><lb ed="R082" n="0396a16"/>无心爱染。将成之夕。特起忧烦。于<persName>佛</persName>像前恳祈加 <lb ed="X" n="0298c11"/><lb ed="R082" n="0396a17"/>护。愿脱兹难。感大神王。携负送置一山寺<persName>佛</persName>堂中。 <lb ed="X" n="0298c12"/><lb ed="R082" n="0396a18"/>僧谓为盗。菩萨自陈由委。闻者惊嗟。因即出家。专 <lb ed="X" n="0298c13"/><lb ed="R082" n="0396b01"/>精正法。究通诸部。等者。等于亲勝。火辩。德慧。安慧。 <lb ed="X" n="0298c14"/><lb ed="R082" n="0396b02"/>难陀。净月。勝友。陈那。智月。九大论师也。十师各造 <lb ed="X" n="0298c15"/><lb ed="R082" n="0396b03"/>释十卷。故卷有百。慈恩基师以其旨殊见异。禀者 <lb ed="X" n="0298c16"/><lb ed="R082" n="0396b04"/>无依。固请奘师糅成十卷。然而文多影略。以护法 <lb ed="X" n="0298c17"/><lb ed="R082" n="0396b05"/>为司南。故首标护法也。</p><p xml:id="pX51p0298c1710" cb:place="inline">△四明译师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0298c18"/><lb ed="R082" n="0396b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0298c1801">唐三藏法师<name role="" type="person">玄奘</name>译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0298c19"/><lb ed="R082" n="0396b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0298c1901">唐者李氏有天下之国号。三藏者。经律论也。法师 <lb ed="X" n="0298c20"/><lb ed="R082" n="0396b08"/>者。正法自轨。弘辩导人。<name role="" type="person">玄奘</name>者。法师之讳。亲遊西 <lb ed="X" n="0298c21"/><lb ed="R082" n="0396b09"/>域。传法相宗。具如慈恩传中廣明。译者。翻梵成华。 <lb ed="X" n="0298c22"/><lb ed="R082" n="0396b10"/>以此易彼也。</p> <lb ed="X" n="0298c23"/><lb ed="R082" n="0396b11"/><p xml:id="pX51p0298c2301">△入文为三。初宗前敬叙分。二依教廣成分。三释 <lb ed="X" n="0298c24"/><lb ed="R082" n="0396b12"/>结施愿分。初中二。初归敬述意。二造论因缘。今初。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0299a" n="0299a"/> <lb ed="X" n="0299a01"/><lb ed="R082" n="0396b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0299a0101">稽首唯识性。满分淸净者。我今释彼说。利乐诸有情。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0299a02"/><lb ed="R082" n="0396b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0299a0201">初二句。是归敬。後二句。是述意也。稽首二字。是能 <lb ed="X" n="0299a03"/><lb ed="R082" n="0396b15"/>归。唯识性等。是所归。能归须具三业。今口称稽首 <lb ed="X" n="0299a04"/><lb ed="R082" n="0396b16"/>以表敬意。则三业具足。所归只是三宝。今唯识性。 <lb ed="X" n="0299a05"/><lb ed="R082" n="0396b17"/>即法宝。满淸净者。即<persName>佛</persName>宝。分淸净者。即僧宝。然唯 <lb ed="X" n="0299a06"/><lb ed="R082" n="0396b18"/>识有五位百法。此独称性。以是所依故。复是所证 <lb ed="X" n="0299a07"/><lb ed="R082" n="0397a01"/>故。究竟位中。转八识成四智。转依如之生死成依 <lb ed="X" n="0299a08"/><lb ed="R082" n="0397a02"/>如之涅槃。出障圆明。名满淸净。通达位後。先转六 <lb ed="X" n="0299a09"/><lb ed="R082" n="0397a03"/>七二识。成妙观察平等性智。断十重障。证十真如。 <lb ed="X" n="0299a10"/><lb ed="R082" n="0397a04"/>名分淸净。此之三宝。有情本具。无始迷背。不自觉 <lb ed="X" n="0299a11"/><lb ed="R082" n="0397a05"/>知。天亲菩萨造三十颂。本为利益安乐有情。故先 <lb ed="X" n="0299a12"/><lb ed="R082" n="0397a06"/>皈命三宝。求于加被。释彼三十颂中所说之義。令 <lb ed="X" n="0299a13"/><lb ed="R082" n="0397a07"/>诸有情。得生解起行之利。臻断障证果之乐。乃护 <lb ed="X" n="0299a14"/><lb ed="R082" n="0397a08"/>法等造论之深意也。</p><p xml:id="pX51p0299a1409" cb:place="inline">△二造论因缘二初。通为利 <lb ed="X" n="0299a15"/><lb ed="R082" n="0397a09"/>生。二别为破执。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0299a16"/><lb ed="R082" n="0397a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0299a1601">今造此论。为于二空有迷谬者生正解故。生解。为断 <lb ed="X" n="0299a17"/><lb ed="R082" n="0397a11"/>二重障故。由我法执。二障具生。若证二空。彼障随断 <lb ed="X" n="0299a18"/><lb ed="R082" n="0397a12"/>断障。为得二勝果故。由断续生烦恼障故。证真解脱。 <lb ed="X" n="0299a19"/><lb ed="R082" n="0397a13"/>由断碍解所知障故。得大菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0299a20"/><lb ed="R082" n="0397a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0299a2001">迷谓迷理。不达我法二空也。谬。谓谬执。妄执实我 <lb ed="X" n="0299a21"/><lb ed="R082" n="0397a15"/>实法也。由今论中。以真比量。真能破执。真能立理。 <lb ed="X" n="0299a22"/><lb ed="R082" n="0397a16"/>故使迷谬之人。得生正解。解二空故。不起我法二 <lb ed="X" n="0299a23"/><lb ed="R082" n="0397a17"/>执。则断烦恼所知二障。断烦恼障。则不随其生死 <lb ed="X" n="0299a24"/><lb ed="R082" n="0397a18"/>相续。证大涅槃。名真解脱。断所知障。则于所知事 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0299b" n="0299b"/> <lb ed="X" n="0299b01"/><lb ed="R082" n="0397b01"/>理无复障碍。得无碍解。名大菩提。</p><p xml:id="pX51p0299b0114" cb:place="inline">△二别为破执 <lb ed="X" n="0299b02"/><lb ed="R082" n="0397b02"/>又二初。破凡外。二破四师。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0299b03"/><lb ed="R082" n="0397b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0299b0301">又为开示谬执我法。迷唯识者。令达二空。于唯识理 <lb ed="X" n="0299b04"/><lb ed="R082" n="0397b04"/>如实知故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0299b05"/><lb ed="R082" n="0397b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0299b0501">谬执我法。具如下文所列所破。今既令达我法二 <lb ed="X" n="0299b06"/><lb ed="R082" n="0397b06"/>空。便如实知唯识相性。此遣虚存实观之力也。</p><p xml:id="pX51p0299b0619" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0299b07"/><lb ed="R082" n="0397b07"/>二破四师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0299b08"/><lb ed="R082" n="0397b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0299b0801">复有迷谬唯识理者。或执外境。如识非无。或执内识。 <lb ed="X" n="0299b09"/><lb ed="R082" n="0397b09"/>如境非有。或执诸识用别体同。或执離心无别心所。 <lb ed="X" n="0299b10"/><lb ed="R082" n="0397b10"/>为遮此等种种异执。令于唯识深妙理中得如实解。 <lb ed="X" n="0299b11"/><lb ed="R082" n="0397b11"/>故作斯论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0299b12"/><lb ed="R082" n="0397b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0299b1201">四师所执。虽各不同。而于唯识深妙之理。皆悉迷 <lb ed="X" n="0299b13"/><lb ed="R082" n="0397b13"/>谬。故作论以遮遣之。初云或执外境亦如识之非 <lb ed="X" n="0299b14"/><lb ed="R082" n="0397b14"/>无。此即有宗。依于阿含教中说十二处。遂妄计为 <lb ed="X" n="0299b15"/><lb ed="R082" n="0397b15"/>心境俱有。不知阿含但是立十二处以明无我。非 <lb ed="X" n="0299b16"/><lb ed="R082" n="0397b16"/>谓五根六尘果是心外实法也。今明六尘俱是识 <lb ed="X" n="0299b17"/><lb ed="R082" n="0397b17"/>之相分。五根俱是色之功能。非外四大所造。亦是 <lb ed="X" n="0299b18"/><lb ed="R082" n="0397b18"/>遣虚存实观之所治。次云或执内识亦如境之非 <lb ed="X" n="0299b19"/><lb ed="R082" n="0398a01"/>有。此即淸辩。依于大乘教中所说一切无性。遂妄 <lb ed="X" n="0299b20"/><lb ed="R082" n="0398a02"/>计为心境皆无。不知大乘但明诸法无实。意令遣 <lb ed="X" n="0299b21"/><lb ed="R082" n="0398a03"/>相证性。非是撥无俗谛。成恶取空也。今明识是依 <lb ed="X" n="0299b22"/><lb ed="R082" n="0398a04"/>他起性。四分皆有。<anchor xml:id="nkr_note_add_0299b2201" n="0299b2201"/><anchor xml:id="beg0299b2201" n="0299b2201"/>但<anchor xml:id="end0299b2201"/>相分非在于心外。见分不離 <lb ed="X" n="0299b23"/><lb ed="R082" n="0398a05"/>于识体。虽无实我实法。仍有缘起差别。乃捨滥留 <lb ed="X" n="0299b24"/><lb ed="R082" n="0398a06"/>纯观。摄末归本观之所治。三云或执诸识用别体 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0299c" n="0299c"/> <lb ed="X" n="0299c01"/><lb ed="R082" n="0398a07"/>同此即一类菩萨。依于大乘教中所说心性是一。 <lb ed="X" n="0299c02"/><lb ed="R082" n="0398a08"/>能生一切诸法。如一水镜。多波像生。遂妄计为识 <lb ed="X" n="0299c03"/><lb ed="R082" n="0398a09"/>体定一。不知大乘但明理体无二。亦令遣相证性 <lb ed="X" n="0299c04"/><lb ed="R082" n="0398a10"/>非谓八识种现当体行相总无差别也。今明八识 <lb ed="X" n="0299c05"/><lb ed="R082" n="0398a11"/>各从种生。各有现行。所依不同。所缘亦别。此识灭 <lb ed="X" n="0299c06"/><lb ed="R082" n="0398a12"/>时馀识不灭。又复各具四分。见相二分是用。用固 <lb ed="X" n="0299c07"/><lb ed="R082" n="0398a13"/>各别。自证证自证之二分是体。体亦非同良犹如 <lb ed="X" n="0299c08"/><lb ed="R082" n="0398a14"/>来藏心不思议故。擧体而为眼识之四分。复擧体 <lb ed="X" n="0299c09"/><lb ed="R082" n="0398a15"/>而为耳鼻等识之四分。非分一<persName>如来</persName>藏而为八识。 <lb ed="X" n="0299c10"/><lb ed="R082" n="0398a16"/>亦非八识只共一<persName>如来</persName>藏。又非八识便成八<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0299c11"/><lb ed="R082" n="0398a17"/>藏。此与泥团微尘之喩自不相侔。是故约真谛则 <lb ed="X" n="0299c12"/><lb ed="R082" n="0398a18"/>相无别。体用俱泯。不得但云体同。约俗谛则相有 <lb ed="X" n="0299c13"/><lb ed="R082" n="0398b01"/>别。体用俱分。不得但云用别。又若约所依理体。则 <lb ed="X" n="0299c14"/><lb ed="R082" n="0398b02"/>一尙叵得。如何复说用别。若约八识当体。则相各 <lb ed="X" n="0299c15"/><lb ed="R082" n="0398b03"/>有异。又如何可说体同。当知水镜波像之喩。自有 <lb ed="X" n="0299c16"/><lb ed="R082" n="0398b04"/>二義。一者遣相证性義。则<persName>如来</persName>藏性如水如镜。八 <lb ed="X" n="0299c17"/><lb ed="R082" n="0398b05"/>识体用俱如波像。固不得云诸识用别体同。二者 <lb ed="X" n="0299c18"/><lb ed="R082" n="0398b06"/>摄末归本義。则八识之各各内二分。一一如水如 <lb ed="X" n="0299c19"/><lb ed="R082" n="0398b07"/>镜。其各各相见二分。一一如波如像。亦不得云诸 <lb ed="X" n="0299c20"/><lb ed="R082" n="0398b08"/>识用别体同。今此一类大乘。依于遣相证性義中 <lb ed="X" n="0299c21"/><lb ed="R082" n="0398b09"/>而起妄执。故为摄末归本观之所治。四云或执離 <lb ed="X" n="0299c22"/><lb ed="R082" n="0398b10"/>心无别心所。此即经部。依于经中所言士夫六界。 <lb ed="X" n="0299c23"/><lb ed="R082" n="0398b11"/>复言染净由心。遂计心所但是依于识之分位假 <lb ed="X" n="0299c24"/><lb ed="R082" n="0398b12"/>立。无别实有。不知经中乃约心王勝故。所以<anchor xml:id="nkr_note_add_0299c2401" n="0299c2401"/><anchor xml:id="beg0299c2401" n="0299c2401"/>但<anchor xml:id="end0299c2401"/>说 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0300a" n="0300a"/> <lb ed="X" n="0300a01"/><lb ed="R082" n="0398b13"/>由心。及说地水火风空识。名为六界。然既说心王。 <lb ed="X" n="0300a02"/><lb ed="R082" n="0398b14"/>必有心所与之相应。故唯识言。亦摄心所。此从隐 <lb ed="X" n="0300a03"/><lb ed="R082" n="0398b15"/>劣显勝義中起执。仍为此观所治。盖但隐心所之 <lb ed="X" n="0300a04"/><lb ed="R082" n="0398b16"/>劣。非竟无心所也。斯论所明实无外境。唯有内心 <lb ed="X" n="0300a05"/><lb ed="R082" n="0398b17"/>体用条然。王所宛尔。能令四执涣然冰释。于唯识 <lb ed="X" n="0300a06"/><lb ed="R082" n="0398b18"/>理如实而解。不乖异故。名之为如。真比量也。非影 <lb ed="X" n="0300a07"/><lb ed="R082" n="0399a01"/>响故。名之为实。真现量也。</p> <lb ed="X" n="0300a08"/><lb ed="R082" n="0399a02"/><p xml:id="pX51p0300a0801">△二依教廣成分三。初略答外难略标帜相。二廣 <lb ed="X" n="0300a09"/><lb ed="R082" n="0399a03"/>明识相显前颂意。三明修行位次。初中二。初托问 <lb ed="X" n="0300a10"/><lb ed="R082" n="0399a04"/>擧颂。二以论释成。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300a11"/><lb ed="R082" n="0399a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0300a1101">若唯有识。云何世间及诸圣教说有我法。颂曰。</p> <lb ed="X" n="0300a12"/><lb ed="R082" n="0399a06"/><p xml:id="pX51p0300a1201">由假说我法。有种种相转。彼依识所变。此能变唯三。 <lb ed="X" n="0300a13"/><lb ed="R082" n="0399a07"/>谓异熟思量。及了别境识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300a14"/><lb ed="R082" n="0399a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0300a1401">问意在说有二字。谓说有则非无。答释在假说二 <lb ed="X" n="0300a15"/><lb ed="R082" n="0399a09"/>字。谓假说则非实有也。馀如论文自释。</p><p xml:id="pX51p0300a1516" cb:place="inline">△二以论 <lb ed="X" n="0300a16"/><lb ed="R082" n="0399a10"/>释成二。初释前三句。二释後二句。初中二。初略释。 <lb ed="X" n="0300a17"/><lb ed="R082" n="0399a11"/>二廣释。初中二。初正释。二结判。初又三。初释第一 <lb ed="X" n="0300a18"/><lb ed="R082" n="0399a12"/>句。次释第二句。後释第三句。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300a19"/><lb ed="R082" n="0399a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0300a1901">论曰。世间圣教。说有我法。但由假立。非实有性。我谓 <lb ed="X" n="0300a20"/><lb ed="R082" n="0399a14"/>主宰。法。谓轨持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300a21"/><lb ed="R082" n="0399a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0300a2101">世间说有我法。是无体随情假。随自执情。妄名为 <lb ed="X" n="0300a22"/><lb ed="R082" n="0399a16"/>我法故。如有情命者等。实德业等是也。圣教说有 <lb ed="X" n="0300a23"/><lb ed="R082" n="0399a17"/>我法。是有体强设假。随位随缘。假施设故。如预流 <lb ed="X" n="0300a24"/><lb ed="R082" n="0399a18"/>一来等。蕴处界等是也。主有自在力。宰有割断力。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0300b" n="0300b"/> <lb ed="X" n="0300b01"/><lb ed="R082" n="0399b01"/>又主是体。宰是用约。主宰義。故名为我。轨笵可生 <lb ed="X" n="0300b02"/><lb ed="R082" n="0399b02"/>物解。任持不捨自相。约轨持義。故名为法世间妄 <lb ed="X" n="0300b03"/><lb ed="R082" n="0399b03"/>计为实。圣教知由假立也。</p><p xml:id="pX51p0300b0311" cb:place="inline">△次释第二句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300b04"/><lb ed="R082" n="0399b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0300b0401">彼二俱有种种相转。我种种相。谓有情命者等。预流 <lb ed="X" n="0300b05"/><lb ed="R082" n="0399b05"/>一来等。法种种相。谓实德业等。蕴处界等。转。谓随缘 <lb ed="X" n="0300b06"/><lb ed="R082" n="0399b06"/>施设有异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300b07"/><lb ed="R082" n="0399b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0300b0701">有情命者等。谓十六知见。世间所妄执之我也。预 <lb ed="X" n="0300b08"/><lb ed="R082" n="0399b08"/>流一来等。谓三乘名位。圣教所假说之我也。实德 <lb ed="X" n="0300b09"/><lb ed="R082" n="0399b09"/>业等。谓勝论六句。及馀种种世间所妄执之法也。 <lb ed="X" n="0300b10"/><lb ed="R082" n="0399b10"/>蕴处界等。谓三科开合。及四谛十二因缘六度十 <lb ed="X" n="0300b11"/><lb ed="R082" n="0399b11"/>力一切法相。圣教所假说之法也。随缘施设有异 <lb ed="X" n="0300b12"/><lb ed="R082" n="0399b12"/>者。且如五蕴和合。妄计有我。施设有情之名。妄计 <lb ed="X" n="0300b13"/><lb ed="R082" n="0399b13"/>色心连持不断。别有实体。施设命者之名。断分别 <lb ed="X" n="0300b14"/><lb ed="R082" n="0399b14"/>惑。施设预流果名。断欲界思惑六品。施设一来果 <lb ed="X" n="0300b15"/><lb ed="R082" n="0399b15"/>名。乃至断尽我法二执。施设罗汉<persName>如来</persName>果名。又为 <lb ed="X" n="0300b16"/><lb ed="R082" n="0399b16"/>迷心重者。施设五蕴之名。为迷色重者。施设十二 <lb ed="X" n="0300b17"/><lb ed="R082" n="0399b17"/>处名。乃至为治六蔽。施设六度名等。</p><p xml:id="pX51p0300b1715" cb:place="inline">△後释第三 <lb ed="X" n="0300b18"/><lb ed="R082" n="0399b18"/>句又二。初征起总释。二约義别释。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300b19"/><lb ed="R082" n="0400a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0300b1901"><note place="inline">征曰。</note>如是诸相若由假说。依何得成<note place="inline">释曰</note>。彼相皆依识所 <lb ed="X" n="0300b20"/><lb ed="R082" n="0400a02"/>转变而假施设。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300b21"/><lb ed="R082" n="0400a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0300b2101">△二约義别释二。初释圣教假说所依。二释世间 <lb ed="X" n="0300b22"/><lb ed="R082" n="0400a04"/>假说所依。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300b23"/><lb ed="R082" n="0400a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0300b2301">识谓了别。此中识言。亦摄心所。定相应故。变。谓识体 <lb ed="X" n="0300b24"/><lb ed="R082" n="0400a06"/>转似二分。相见俱依自证起故。依斯二分。施设我法。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0300c" n="0300c"/> <lb ed="X" n="0300c01"/><lb ed="R082" n="0400a07"/>彼二離此无所依故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300c02"/><lb ed="R082" n="0400a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0300c0201">先释八识皆是了别之義。谓眼识了别色。耳识了 <lb ed="X" n="0300c03"/><lb ed="R082" n="0400a09"/>别声。乃至第八识了别根身器界种子也。识之为 <lb ed="X" n="0300c04"/><lb ed="R082" n="0400a10"/>言。亦摄心所。以心王决定与诸心所恒相应故。自 <lb ed="X" n="0300c05"/><lb ed="R082" n="0400a11"/>证是识体。相见二分。皆依体起。依此相见二分。施 <lb ed="X" n="0300c06"/><lb ed="R082" n="0400a12"/>设种种我法。故彼我法二名。離此相见二分更无 <lb ed="X" n="0300c07"/><lb ed="R082" n="0400a13"/>所依。夫我法但依相见施设。则我法非有。相见不 <lb ed="X" n="0300c08"/><lb ed="R082" n="0400a14"/>无。即遣虚存实观也。相见俱依自证而起。则用不 <lb ed="X" n="0300c09"/><lb ed="R082" n="0400a15"/>離体。体外无用。即摄末归本观。及捨滥留纯观也。 <lb ed="X" n="0300c10"/><lb ed="R082" n="0400a16"/>识言亦摄心所。即隐劣显勝观也。</p><p xml:id="pX51p0300c1014" cb:place="inline">△二释世间假 <lb ed="X" n="0300c11"/><lb ed="R082" n="0400a17"/>说所依。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300c12"/><lb ed="R082" n="0400a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0300c1201">或复内识转似外境<note place="inline">谓由</note>。我法分别熏习力故。诸识生 <lb ed="X" n="0300c13"/><lb ed="R082" n="0400b01"/>时<note place="inline">遂即</note>变似我法。此<note place="inline">似</note>我法<note place="inline">之</note>相。虽<note place="inline">复仍</note>在内识。而由<note place="inline">虚妄</note> <lb ed="X" n="0300c14"/><lb ed="R082" n="0400b02"/>分别<note place="inline">故</note>。似外境<note place="inline">幻</note>现。诸有情类无始时来<note place="inline">遂妄</note>。缘此<note place="inline">似我 <lb ed="X" n="0300c15"/><lb ed="R082" n="0400b03"/>法之相分</note>执为实我实法<note place="inline">譬</note>。如<note place="inline">病</note>患<note place="inline">及睡</note>梦者<note place="inline">由于</note>。患梦力故。 <lb ed="X" n="0300c16"/><lb ed="R082" n="0400b04"/>心似种种外境相现<note place="inline">虽无外境而患梦人</note>。缘此<note place="inline">种种似相</note>。执为实有 <lb ed="X" n="0300c17"/><lb ed="R082" n="0400b05"/>外境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0300c18"/><lb ed="R082" n="0400b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0300c1801">前文圣教假说所依。通于八识及诸心所。此中世 <lb ed="X" n="0300c19"/><lb ed="R082" n="0400b07"/>间假说所依。侷在第六意识。前是依他起性。由依 <lb ed="X" n="0300c20"/><lb ed="R082" n="0400b08"/>他故。得起遍计。此是遍计执性。由遍计故。亦熏依 <lb ed="X" n="0300c21"/><lb ed="R082" n="0400b09"/>他也。故宗镜云。护法正義。一切心心所四分皆依 <lb ed="X" n="0300c22"/><lb ed="R082" n="0400b10"/>他起。于中妄执为决定实者。方名遍计执性。乃至 <lb ed="X" n="0300c23"/><lb ed="R082" n="0400b11"/>于圆成性及五尘性境若坚执为实者。亦名遍计 <lb ed="X" n="0300c24"/><lb ed="R082" n="0400b12"/>所执。然本来无体龟毛兔角等。不对执心。即非遍 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0301a" n="0301a"/> <lb ed="X" n="0301a01"/><lb ed="R082" n="0400b13"/>计性。今亦多有妄认龟毛等为遍计性者非也。初 <lb ed="X" n="0301a02"/><lb ed="R082" n="0400b14"/>正释竟。</p><p xml:id="pX51p0301a0204" cb:place="inline">△二结判又二。初判假实。二判有无。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301a03"/><lb ed="R082" n="0400b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301a0301">愚夫所计实我实法。都无所有。但随妄情而施设故。 <lb ed="X" n="0301a04"/><lb ed="R082" n="0400b16"/>说之为假。内识所变似我似法。虽有而非实我法性。 <lb ed="X" n="0301a05"/><lb ed="R082" n="0400b17"/>然似彼<note place="inline">我法而</note>现。故说为假。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301a06"/><lb ed="R082" n="0400b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301a0601">初即无体随情假。次即有体强设假也。</p><p xml:id="pX51p0301a0616" cb:place="inline">△二判有 <lb ed="X" n="0301a07"/><lb ed="R082" n="0401a01"/>无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301a08"/><lb ed="R082" n="0401a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301a0801">外境随情而施设故。非有如识。内识必依因缘生故。 <lb ed="X" n="0301a09"/><lb ed="R082" n="0401a03"/>非无如境。由此便遮增减二执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301a10"/><lb ed="R082" n="0401a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301a1001">非有如识。谓非如识之有。非无如境。谓非如境之 <lb ed="X" n="0301a11"/><lb ed="R082" n="0401a05"/>无也。执境为有。是增益谤。执识亦无。是减损谤。今 <lb ed="X" n="0301a12"/><lb ed="R082" n="0401a06"/>成立唯识。遣虚存实。故能遮止二执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301a13"/><lb ed="R082" n="0401a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301a1301">境依内识而假立故。唯世俗有。识是假境所依事故 <lb ed="X" n="0301a14"/><lb ed="R082" n="0401a08"/>亦勝義有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301a15"/><lb ed="R082" n="0401a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301a1501">识外我法。固如龟毛兔角。决定非有。识内相分之 <lb ed="X" n="0301a16"/><lb ed="R082" n="0401a10"/>境。亦如水月镜华。但约世俗假名为有。非实有也 <lb ed="X" n="0301a17"/><lb ed="R082" n="0401a11"/>若夫识体。则是假境所依事体。義通真俗。故约勝 <lb ed="X" n="0301a18"/><lb ed="R082" n="0401a12"/>義。亦得名有也。勝義。即四真谛中第一体用显现 <lb ed="X" n="0301a19"/><lb ed="R082" n="0401a13"/>谛。此更约二谛以判有无。即捨滥留纯義。初略释 <lb ed="X" n="0301a20"/><lb ed="R082" n="0401a14"/>前三句竟。</p><p xml:id="pX51p0301a2005" cb:place="inline">△二廣释三。初征答总标。二征答别释。 <lb ed="X" n="0301a21"/><lb ed="R082" n="0401a15"/>三总结无实。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301a22"/><lb ed="R082" n="0401a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301a2201">云何应知实无外境。唯有内识似外境生<note place="inline">答</note>。实我实 <lb ed="X" n="0301a23"/><lb ed="R082" n="0401a17"/>法不可得故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301a24"/><lb ed="R082" n="0401a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301a2401">△二征答别释二。初破我执。二破法执。初中三。初 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0301b" n="0301b"/> <lb ed="X" n="0301b01"/><lb ed="R082" n="0401b01"/>假问征起。二正破我相。三问答释妨。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301b02"/><lb ed="R082" n="0401b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301b0201">如何实我不可得耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301b03"/><lb ed="R082" n="0401b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301b0301">△二正破我相三。初叙破外小所执。二立量以显 <lb ed="X" n="0301b04"/><lb ed="R082" n="0401b04"/>唯识。三结判俱生分别。初中三。初别破六师三计。 <lb ed="X" n="0301b05"/><lb ed="R082" n="0401b05"/>二别破小乘三计。三总约识根尘破。初又二。初叙 <lb ed="X" n="0301b06"/><lb ed="R082" n="0401b06"/>计。二破斥。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301b07"/><lb ed="R082" n="0401b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301b0701">诸所执我。略有三种。一者执我体常周遍。量同虚空 <lb ed="X" n="0301b08"/><lb ed="R082" n="0401b08"/>随处造业。受苦乐故。二者执我其体虽常。而量不定 <lb ed="X" n="0301b09"/><lb ed="R082" n="0401b09"/>随身大小。有捲舒故。三者执我体常至细。如一极微。 <lb ed="X" n="0301b10"/><lb ed="R082" n="0401b10"/>潜转身中。作事业故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301b11"/><lb ed="R082" n="0401b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301b1101">第一执。即勝论计作者名我。数论计受者名我。第 <lb ed="X" n="0301b12"/><lb ed="R082" n="0401b12"/>二执。即无惭及尼犍子所计。第三执。即兽主及遍 <lb ed="X" n="0301b13"/><lb ed="R082" n="0401b13"/>出所计。故名六师三计。</p><p xml:id="pX51p0301b1310" cb:place="inline">△二破斥为三。初破常遍 <lb ed="X" n="0301b14"/><lb ed="R082" n="0401b14"/>次破不定。後破至细。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301b15"/><lb ed="R082" n="0401b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301b1501">初且非理。所以者何。执我常遍量同虚空。应不随身 <lb ed="X" n="0301b16"/><lb ed="R082" n="0401b16"/>受苦乐等。又常遍故。应无动转。如何随身能造诸 <lb ed="X" n="0301b17"/><lb ed="R082" n="0401b17"/>业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301b18"/><lb ed="R082" n="0401b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301b1801">此先约受者作者以破非常遍也。动乃有业。故无 <lb ed="X" n="0301b19"/><lb ed="R082" n="0402a01"/>动转。则不能造业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301b20"/><lb ed="R082" n="0402a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301b2001">又所执我。一切有情为同为异。若言<note place="inline">一切有情</note>同<note place="inline">一我</note>者<note place="inline">则</note>。 <lb ed="X" n="0301b21"/><lb ed="R082" n="0402a03"/>一<note place="inline">有情</note>作业时。一切<note place="inline">有情亦</note>应作<note place="inline">业。</note>一<note place="inline">有情</note>受果时。一切<note place="inline">有情 <lb ed="X" n="0301b22"/><lb ed="R082" n="0402a04"/>亦</note>应受<note place="inline">果</note>一<note place="inline">有情</note>得解脱时。一切<note place="inline">有情亦</note>应解脱<note place="inline">此则世间不成 <lb ed="X" n="0301b23"/><lb ed="R082" n="0402a05"/>差别安立</note>。便成大过。若言<note place="inline">一切有情之我体各</note>异者。诸有情<note place="inline">之</note>我更 <lb ed="X" n="0301b24"/><lb ed="R082" n="0402a06"/>相遍故<note place="inline">其</note>。体<note place="inline">便</note>应相杂。又<note place="inline">处处皆有一切有情之我所遍。则</note>一<note place="inline">有情</note>作 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0301c" n="0301c"/> <lb ed="X" n="0301c01"/><lb ed="R082" n="0402a07"/>业一<note place="inline">有情</note>受果时。与一切<note place="inline">有情之</note>我<note place="inline">其</note>处<note place="inline">所更</note>无别故<note place="inline">亦即</note>。应 <lb ed="X" n="0301c02"/><lb ed="R082" n="0402a08"/>名<note place="inline">为</note>一切<note place="inline">有情之</note>所作所受。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301c03"/><lb ed="R082" n="0402a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301c0301">此更约我体同异。以破常遍義皆不成也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301c04"/><lb ed="R082" n="0402a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301c0401">若谓作受各有所属。无斯过者。理亦不然。业果及身 <lb ed="X" n="0301c05"/><lb ed="R082" n="0402a11"/>与诸我合。属此非彼。不应理故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301c06"/><lb ed="R082" n="0402a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301c0601">恐彼救云。我体虽复各遍。而作受各有所属。故无 <lb ed="X" n="0301c07"/><lb ed="R082" n="0402a13"/>一作一受。应名一切所作所受之过。今牒破云理 <lb ed="X" n="0301c08"/><lb ed="R082" n="0402a14"/>亦不然。盖我体既遍。则业果及身。必与诸有情之 <lb ed="X" n="0301c09"/><lb ed="R082" n="0402a15"/>我体合。若仍属此而非属彼。既有偏属。便不名遍 <lb ed="X" n="0301c10"/><lb ed="R082" n="0402a16"/>与我体周遍之理。不相应故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301c11"/><lb ed="R082" n="0402a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301c1101"><note place="inline">又</note>一<note place="inline">有情</note>解脱时。一切<note place="inline">有情皆</note>应解脱<note place="inline">以</note>。所修证<note place="inline">之</note>法<note place="inline">亦与</note>。 <lb ed="X" n="0301c12"/><lb ed="R082" n="0402a18"/>一切<note place="inline">有情之</note>我<note place="inline">体</note>合故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301c13"/><lb ed="R082" n="0402b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301c1301">既一作一切作。一受一切受。亦应一解脱一切解 <lb ed="X" n="0301c14"/><lb ed="R082" n="0402b02"/>脱。既作受解脱各有所属。则常遍之義不成矣。</p><p xml:id="pX51p0301c1419" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0301c15"/><lb ed="R082" n="0402b03"/>次破不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301c16"/><lb ed="R082" n="0402b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301c1601">中亦非理。所以者何。我体<note place="inline">设使</note>常住不应随身而有舒 <lb ed="X" n="0301c17"/><lb ed="R082" n="0402b05"/>卷。既有舒捲<note place="inline">则便</note>。如<g ref="#CB00011">橐</g>籥风。应非常住。又我<note place="inline">既</note>随身<note place="inline">大小</note> <lb ed="X" n="0301c18"/><lb ed="R082" n="0402b06"/>应<note place="inline">即如身之</note>可分析。如何可执我体一耶。故彼所言。如童 <lb ed="X" n="0301c19"/><lb ed="R082" n="0402b07"/>竖戏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301c20"/><lb ed="R082" n="0402b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301c2001">文義幷显。不必更解。</p><p xml:id="pX51p0301c2009" cb:place="inline">△後破至细。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301c21"/><lb ed="R082" n="0402b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0301c2101">後亦非理。所以者何<note place="inline">既云</note>。我量至小如一极微。如何能 <lb ed="X" n="0301c22"/><lb ed="R082" n="0402b10"/>令大身遍动。若谓<note place="inline">我体</note>虽小。而速巡身。如旋火轮。似遍 <lb ed="X" n="0301c23"/><lb ed="R082" n="0402b11"/>动者。则所执我。非一非常。诸有往来。非常一故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0301c24"/><lb ed="R082" n="0402b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0301c2401">先破小我不能令大身动。次破往来则非常一。以 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0302a" n="0302a"/> <lb ed="X" n="0302a01"/><lb ed="R082" n="0402b13"/>或往或来故非常。往者不是来者故非一也。初别 <lb ed="X" n="0302a02"/><lb ed="R082" n="0402b14"/>破六师三计竟。</p><p xml:id="pX51p0302a0207" cb:place="inline">△二别破小乘三计二。初叙计。二 <lb ed="X" n="0302a03"/><lb ed="R082" n="0402b15"/>破斥。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302a04"/><lb ed="R082" n="0402b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302a0401">又所执我。复有三种。一者即蕴。二者離蕴。三者与蕴 <lb ed="X" n="0302a05"/><lb ed="R082" n="0402b17"/>非即非離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302a06"/><lb ed="R082" n="0402b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302a0601">此三皆即附<persName>佛</persName>法之外道也。</p><p xml:id="pX51p0302a0612" cb:place="inline">△二破斥三。初破即 <lb ed="X" n="0302a07"/><lb ed="R082" n="0403a01"/>蕴。二破離蕴。三破非即非離。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302a08"/><lb ed="R082" n="0403a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302a0801">初即蕴我。理且不然。我应如蕴。非常一故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302a09"/><lb ed="R082" n="0403a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302a0901">先总破也。蕴生灭故非常。蕴有五故非一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302a10"/><lb ed="R082" n="0403a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302a1001">又内诸色。定非实我。如外诸色。有质碍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302a11"/><lb ed="R082" n="0403a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302a1101">此下别破。先破色蕴非我。内诸色。谓五根身。外诸 <lb ed="X" n="0302a12"/><lb ed="R082" n="0403a06"/>色。谓五尘境。此身假借四大所成。与外四大五尘 <lb ed="X" n="0302a13"/><lb ed="R082" n="0403a07"/>毫无差别。既有质碍。便可分析。岂可执为我哉。量 <lb ed="X" n="0302a14"/><lb ed="R082" n="0403a08"/>云。色身是有法。定非实我宗。因云有质碍故。喩如 <lb ed="X" n="0302a15"/><lb ed="R082" n="0403a09"/>外色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302a16"/><lb ed="R082" n="0403a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302a1601">心心所法。亦非实我。不恒相续。待众缘故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302a17"/><lb ed="R082" n="0403a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302a1701">此破受想行识四蕴非我。心。即八识心王。即识蕴 <lb ed="X" n="0302a18"/><lb ed="R082" n="0403a12"/>也。心所。即五十一心所。即受想行三蕴也。前六识 <lb ed="X" n="0302a19"/><lb ed="R082" n="0403a13"/>及相应心所。悉皆不恒相续。眼识待九缘生。耳识 <lb ed="X" n="0302a20"/><lb ed="R082" n="0403a14"/>待八缘生。鼻舌身识待七缘生。意识待五缘生。故 <lb ed="X" n="0302a21"/><lb ed="R082" n="0403a15"/>非实我。第七第八两识。虽恒相续。亦待三缘四缘 <lb ed="X" n="0302a22"/><lb ed="R082" n="0403a16"/>而生。亦非实我。然馀乘本不知有第七第八两识。 <lb ed="X" n="0302a23"/><lb ed="R082" n="0403a17"/>故不复论。今但破彼妄计六识心王。受想行之心 <lb ed="X" n="0302a24"/><lb ed="R082" n="0403a18"/>所为我而<anchor xml:id="nkr_note_add_0302a2401" n="0302a2401"/><anchor xml:id="beg0302a2401" n="0302a2401"/>已<anchor xml:id="end0302a2401"/>。量云。心心所是有法。定非实我宗。因 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0302b" n="0302b"/> <lb ed="X" n="0302b01"/><lb ed="R082" n="0403b01"/>云。不恒相续。待众缘故。喩如声等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302b02"/><lb ed="R082" n="0403b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302b0201">馀行馀色。亦非实我。如虚空等非觉性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302b03"/><lb ed="R082" n="0403b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302b0301">此更破不相应行。及法处所摄色非我。以此不相 <lb ed="X" n="0302b04"/><lb ed="R082" n="0403b04"/>应行及法处色。虽无形质。非觉性故。量云。馀行馀 <lb ed="X" n="0302b05"/><lb ed="R082" n="0403b05"/>色是有法。定非实我宗。因云。非觉性故。喩如虚空。 <lb ed="X" n="0302b06"/><lb ed="R082" n="0403b06"/>初破即蕴竟。</p><p xml:id="pX51p0302b0606" cb:place="inline">△次破離蕴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302b07"/><lb ed="R082" n="0403b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302b0701">中離蕴我。理亦不然。应如虚空。无作受故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302b08"/><lb ed="R082" n="0403b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302b0801">所执之我。既離五蕴。则非色非心。应如虚空。不能 <lb ed="X" n="0302b09"/><lb ed="R082" n="0403b09"/>作业。亦不受报。又岂可唤虚空为我耶。</p><p xml:id="pX51p0302b0916" cb:place="inline">△三破非 <lb ed="X" n="0302b10"/><lb ed="R082" n="0403b10"/>即非離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302b11"/><lb ed="R082" n="0403b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302b1101">後俱非我。理亦不然<note place="inline">既</note>。许依蕴立<note place="inline">我又</note>非即<note place="inline">蕴</note>離蕴<note place="inline">则所 <lb ed="X" n="0302b12"/><lb ed="R082" n="0403b12"/>执我</note>。应如甁等<note place="inline">依泥团立。非即泥。非離泥。但是假法。</note>非实我故。又既不可 <lb ed="X" n="0302b13"/><lb ed="R082" n="0403b13"/>说有为无为。亦应不可说是我非我。故彼所执实我 <lb ed="X" n="0302b14"/><lb ed="R082" n="0403b14"/>不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302b15"/><lb ed="R082" n="0403b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302b1501">先立量云。彼所执非即離蕴之我是有法。定非实 <lb ed="X" n="0302b16"/><lb ed="R082" n="0403b16"/>我宗。因云。许依蕴立故。喩如甁等。次更以有为无 <lb ed="X" n="0302b17"/><lb ed="R082" n="0403b17"/>为例破。盖若即五蕴。则是有为。若離五蕴。则是无 <lb ed="X" n="0302b18"/><lb ed="R082" n="0403b18"/>为。今非即蕴。则不可说有为。又非離蕴。则不可说 <lb ed="X" n="0302b19"/><lb ed="R082" n="0404a01"/>无为。既不可说有为无为。又岂可说是我非我。而 <lb ed="X" n="0302b20"/><lb ed="R082" n="0404a02"/>执有实我。不亦谬乎。二别破小乘三计竟。</p><p xml:id="pX51p0302b2017" cb:place="inline">△三总 <lb ed="X" n="0302b21"/><lb ed="R082" n="0404a03"/>约识根尘破三。初约思虑有无破。即约识破。二约 <lb ed="X" n="0302b22"/><lb ed="R082" n="0404a04"/>作用有无破。即约根破。三约所缘是否破。即约尘 <lb ed="X" n="0302b23"/><lb ed="R082" n="0404a05"/>破。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302b24"/><lb ed="R082" n="0404a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302b2401">又诸所执实有我体。为有思虑。为无思虑。若有思虑。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0302c" n="0302c"/> <lb ed="X" n="0302c01"/><lb ed="R082" n="0404a07"/>应是无常。非一切时有思虑故。若无思虑。应如虚空。 <lb ed="X" n="0302c02"/><lb ed="R082" n="0404a08"/>不能作业。亦不受果。故所执我。理俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302c03"/><lb ed="R082" n="0404a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302c0301">先双征。次别破。後总结。幷可知。</p><p xml:id="pX51p0302c0313" cb:place="inline">△二约作用有无 <lb ed="X" n="0302c04"/><lb ed="R082" n="0404a10"/>破。即约根破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302c05"/><lb ed="R082" n="0404a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302c0501">又诸所执实有我体。为有作用。为无作用。若有作用。 <lb ed="X" n="0302c06"/><lb ed="R082" n="0404a12"/>如手足等。应是无常。若无作用。如兔角等。应非实我 <lb ed="X" n="0302c07"/><lb ed="R082" n="0404a13"/>故所执我。二俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302c08"/><lb ed="R082" n="0404a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302c0801">亦双征。别破。总结。可知。</p><p xml:id="pX51p0302c0810" cb:place="inline">△三约所缘是否破。即约 <lb ed="X" n="0302c09"/><lb ed="R082" n="0404a15"/>尘破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302c10"/><lb ed="R082" n="0404a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302c1001">又诸所执实有我体。为是我见所缘境不。若非我见 <lb ed="X" n="0302c11"/><lb ed="R082" n="0404a17"/>所缘境者。汝等云何知实有我。若是我见所缘境者 <lb ed="X" n="0302c12"/><lb ed="R082" n="0404a18"/><note place="inline">则</note>应有我见<note place="inline">者</note>非顚倒摄<note place="inline">以其</note>。如实知故。若尔<note place="inline">果然如实不倒。</note> <lb ed="X" n="0302c13"/><lb ed="R082" n="0404b01"/>如何执有我者所信<note place="inline">阿含等</note>至教<note place="inline">仍</note>。皆毁<note place="inline">斥</note>我见。称赞 <lb ed="X" n="0302c14"/><lb ed="R082" n="0404b02"/>无我<note place="inline">而</note>。言无我见<note place="inline">者</note>能证涅槃。执著我见沉沦生死。 <lb ed="X" n="0302c15"/><lb ed="R082" n="0404b03"/>岂有邪见能证涅槃。正见翻令沉沦生死。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302c16"/><lb ed="R082" n="0404b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302c1601">亦先以是不总征。次别破也。先破若非我见所缘。 <lb ed="X" n="0302c17"/><lb ed="R082" n="0404b05"/>则既非所缘。云何知有。此易可解。次破若是我见 <lb ed="X" n="0302c18"/><lb ed="R082" n="0404b06"/>所缘。则应我见果见实我。便非顚倒。既我见非是 <lb ed="X" n="0302c19"/><lb ed="R082" n="0404b07"/>顚倒。则应反成正见。而无我反为邪见矣。如何无 <lb ed="X" n="0302c20"/><lb ed="R082" n="0404b08"/>我之邪见。至教中反称赞为能证涅槃。如何有我 <lb ed="X" n="0302c21"/><lb ed="R082" n="0404b09"/>之正见。至教中翻诃毁为沉沦生死耶。初叙破外 <lb ed="X" n="0302c22"/><lb ed="R082" n="0404b10"/>小所执竟。</p><p xml:id="pX51p0302c2205" cb:place="inline">△二立量以显唯识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302c23"/><lb ed="R082" n="0404b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0302c2301">又诸我见。不缘实我。有所缘故。如缘馀心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0302c24"/><lb ed="R082" n="0404b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0302c2401">此先以真比量而破能缘也。量云。诸执我之见是 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0303a" n="0303a"/> <lb ed="X" n="0303a01"/><lb ed="R082" n="0404b13"/>有法。必不能缘于实我宗。因云。以其有所缘故。喩 <lb ed="X" n="0303a02"/><lb ed="R082" n="0404b14"/>如缘馀法之心。盖凡馀心所缘。但能缘自所变相 <lb ed="X" n="0303a03"/><lb ed="R082" n="0404b15"/>分。决定不能缘心外法。则今诸执我见。亦但能缘 <lb ed="X" n="0303a04"/><lb ed="R082" n="0404b16"/>自所变之相分。妄计为我而<anchor xml:id="nkr_note_add_0303a0401" n="0303a0401"/><anchor xml:id="beg0303a0401" n="0303a0401"/>已<anchor xml:id="end0303a0401"/>。岂心外果有实我。 <lb ed="X" n="0303a05"/><lb ed="R082" n="0404b17"/>而我见果能缘之也哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303a06"/><lb ed="R082" n="0404b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0303a0601">我见所缘。定非实我。是所缘故。如所馀法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303a07"/><lb ed="R082" n="0405a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0303a0701">此更以真比量而破所缘也。量云。我见之所缘者 <lb ed="X" n="0303a08"/><lb ed="R082" n="0405a02"/>是有法。决定非实我宗。因云。以是我见之所缘故 <lb ed="X" n="0303a09"/><lb ed="R082" n="0405a03"/>喩如所馀色等五尘之法。盖色等五尘。但是五识 <lb ed="X" n="0303a10"/><lb ed="R082" n="0405a04"/>所变相分。非心外有实境也。今所执实我。既是我 <lb ed="X" n="0303a11"/><lb ed="R082" n="0405a05"/>见所缘。亦但即是我见所变相分而<anchor xml:id="nkr_note_add_0303a1101" n="0303a1101"/><anchor xml:id="beg0303a1101" n="0303a1101"/>已<anchor xml:id="end0303a1101"/>。岂真有实 <lb ed="X" n="0303a12"/><lb ed="R082" n="0405a06"/>我哉。问。假使外人不许有相分色。则同喩应犯无 <lb ed="X" n="0303a13"/><lb ed="R082" n="0405a07"/>俱不成之过。答。纵使外人不许有相分色。而所缘 <lb ed="X" n="0303a14"/><lb ed="R082" n="0405a08"/>五尘外境变壞无常。亦得与无实我无同喩也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303a15"/><lb ed="R082" n="0405a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0303a1501">是故我见不缘实我。但缘内识变现诸蕴。随自妄情 <lb ed="X" n="0303a16"/><lb ed="R082" n="0405a10"/>种种计度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303a17"/><lb ed="R082" n="0405a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0303a1701">初一量破能缘。则显我见是倒顚见而非正见。次 <lb ed="X" n="0303a18"/><lb ed="R082" n="0405a12"/>一量破所缘。则显实我是非量境而非性境。故今 <lb ed="X" n="0303a19"/><lb ed="R082" n="0405a13"/>结成唯识所变。识外决无实我也。二立量以显唯 <lb ed="X" n="0303a20"/><lb ed="R082" n="0405a14"/>识竟。</p><p xml:id="pX51p0303a2003" cb:place="inline">△三结判俱生分别二。初结属二种。二判其 <lb ed="X" n="0303a21"/><lb ed="R082" n="0405a15"/>有无。初结属二种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303a22"/><lb ed="R082" n="0405a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0303a2201">然诸我执。略有二种。一者俱生。二者分别。俱生我执。 <lb ed="X" n="0303a23"/><lb ed="R082" n="0405a17"/>无始时来虚妄熏习内因力故。恒与身俱。不待邪教 <lb ed="X" n="0303a24"/><lb ed="R082" n="0405a18"/>及邪分别。任运而转。故名俱生。此复二种。一常相续。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0303b" n="0303b"/> <lb ed="X" n="0303b01"/><lb ed="R082" n="0405b01"/>在第七识。缘第八识<note place="inline">之见分以为本质。随即变</note>起<note place="inline">第七识</note>自心<note place="inline">中之影子 <lb ed="X" n="0303b02"/><lb ed="R082" n="0405b02"/>以为</note>相<note place="inline">分遂妄</note>执为<note place="inline">内自</note>实我。二有间断。在第六识。缘<note place="inline">第八</note>识 <lb ed="X" n="0303b03"/><lb ed="R082" n="0405b03"/>所变五取蕴相<note place="inline">之</note>或总或别<note place="inline">托此为质随即变</note>。起<note place="inline">第六识</note>自心 <lb ed="X" n="0303b04"/><lb ed="R082" n="0405b04"/><note place="inline">中之影子以为</note>相<note place="inline">分。遂妄</note>执为实我。此二我执。细故难断<note place="inline">直待见道 <lb ed="X" n="0303b05"/><lb ed="R082" n="0405b05"/>之</note>。後修道<note place="inline">位</note>中。数数修习勝生空观。方能除灭。分别 <lb ed="X" n="0303b06"/><lb ed="R082" n="0405b06"/>我执<note place="inline">虽有无始内熏之因</note>。亦<note place="inline">必</note>由<note place="inline">于</note>现在外缘力故。非与身俱。 <lb ed="X" n="0303b07"/><lb ed="R082" n="0405b07"/>要待邪教<note place="inline">为缘</note>及<note place="inline">禀邪教而内起</note>邪分别。然後方起。故名分别。 <lb ed="X" n="0303b08"/><lb ed="R082" n="0405b08"/>唯在第六意识中有。此亦二种。一缘邪教所说<note place="inline">即離俱非 <lb ed="X" n="0303b09"/><lb ed="R082" n="0405b09"/>等</note>蕴相<note place="inline">托为本质随即变</note>。起<note place="inline">第六识</note>自心<note place="inline">中之影子以为</note>相<note place="inline">分。</note>分别计 <lb ed="X" n="0303b10"/><lb ed="R082" n="0405b10"/>度。执为缘我。二缘邪教所说<note place="inline">大小不定等</note>我相<note place="inline">托为本质随即变</note>。 <lb ed="X" n="0303b11"/><lb ed="R082" n="0405b11"/>起<note place="inline">第六识</note>自心<note place="inline">中之影子以为</note>相<note place="inline">分。</note>分别计度。执为实我。此二 <lb ed="X" n="0303b12"/><lb ed="R082" n="0405b12"/>我执。粗故易断。初见道时。观一切法<note place="inline">中众</note>生<note place="inline">本</note>空<note place="inline">所显</note>真 <lb ed="X" n="0303b13"/><lb ed="R082" n="0405b13"/>如<note place="inline">之理。</note>即能除灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303b14"/><lb ed="R082" n="0405b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0303b1401">邪教所说蕴相。即附<persName>佛</persName>法之外道所说。邪教所说 <lb ed="X" n="0303b15"/><lb ed="R082" n="0405b15"/>我相。即外道六师所说也。馀可知。</p><p xml:id="pX51p0303b1514" cb:place="inline">△二判其有无 <lb ed="X" n="0303b16"/><lb ed="R082" n="0405b16"/>又三。初约相质判有无。二约依遍判有无。三引证。 <lb ed="X" n="0303b17"/><lb ed="R082" n="0405b17"/>今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303b18"/><lb ed="R082" n="0405b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0303b1801">如是所说一切我执。自心外蕴。或有或无。自心内蕴 <lb ed="X" n="0303b19"/><lb ed="R082" n="0406a01"/>一切皆有。是故我执。皆缘无常五取蕴相。妄执为我。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303b20"/><lb ed="R082" n="0406a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0303b2001">自心外蕴。谓本质。自心内蕴。谓相分也。馀可知。</p><p xml:id="pX51p0303b2019" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0303b21"/><lb ed="R082" n="0406a03"/>二约依遍判有无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303b22"/><lb ed="R082" n="0406a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0303b2201">然诸蕴相。从缘生故。是如幻有。妄所执我。横计度故。 <lb ed="X" n="0303b23"/><lb ed="R082" n="0406a05"/>决定非有<note place="inline">从缘生。谓依他起性。横计度。谓遍计所执性也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303b24"/><lb ed="R082" n="0406a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0303b2401">△三引证。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0303c" n="0303c"/> <lb ed="X" n="0303c01"/><lb ed="R082" n="0406a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0303c0101">故契经说。苾刍当知。世间沙门婆罗门等所有我见。 <lb ed="X" n="0303c02"/><lb ed="R082" n="0406a08"/>一切皆缘五取蕴起<note place="inline">二正破我相竟</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303c03"/><lb ed="R082" n="0406a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0303c0301">△三问答释妨二。初正释妨难。二结成唯识。初中 <lb ed="X" n="0303c04"/><lb ed="R082" n="0406a10"/>三。初约忆识诵习释。二约造业受果释。三约生死 <lb ed="X" n="0303c05"/><lb ed="R082" n="0406a11"/>涅槃释。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303c06"/><lb ed="R082" n="0406a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0303c0601">实我若无。云何得有忆识诵习恩怨等事<note place="inline">答</note>。所执实 <lb ed="X" n="0303c07"/><lb ed="R082" n="0406a13"/>我既常无变。後应如前。是事非有。前应如後。是事非 <lb ed="X" n="0303c08"/><lb ed="R082" n="0406a14"/>无。以後与前体无别故。若谓我用前後变易。非我体 <lb ed="X" n="0303c09"/><lb ed="R082" n="0406a15"/>者。理亦不然。用不離体。应常有故。体不離用。应非常 <lb ed="X" n="0303c10"/><lb ed="R082" n="0406a16"/>故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303c11"/><lb ed="R082" n="0406a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0303c1101">先问难。次答破也。答中先约前後有无破。谓我既 <lb ed="X" n="0303c12"/><lb ed="R082" n="0406a18"/>常恒无变。则前必如後。後必如前。後若如前。则前 <lb ed="X" n="0303c13"/><lb ed="R082" n="0406b01"/>本无忆识诵习恩怨等事。後不应有。前若如後。则 <lb ed="X" n="0303c14"/><lb ed="R082" n="0406b02"/>後既有忆识诵习恩怨等事。前不应无。以後与前 <lb ed="X" n="0303c15"/><lb ed="R082" n="0406b03"/>体无别故。次若谓下。约体用常无常以破转计。恐 <lb ed="X" n="0303c16"/><lb ed="R082" n="0406b04"/>转计云。我用不妨前後变易。我体则常无变。故破 <lb ed="X" n="0303c17"/><lb ed="R082" n="0406b05"/>之云理亦不然。以体用决不相離。用不離体。则体 <lb ed="X" n="0303c18"/><lb ed="R082" n="0406b06"/>常用亦应常。体不離用。则用既无常。体亦应非常 <lb ed="X" n="0303c19"/><lb ed="R082" n="0406b07"/>故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303c20"/><lb ed="R082" n="0406b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0303c2001">然诸有情各有本识。一类相续。任持种子。与一切法 <lb ed="X" n="0303c21"/><lb ed="R082" n="0406b09"/>更互为因。熏习力故。得有如是忆识等事。故所设难。 <lb ed="X" n="0303c22"/><lb ed="R082" n="0406b10"/>于汝有失。非于我宗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0303c23"/><lb ed="R082" n="0406b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0303c2301">此既约前後体用以破我执。乃申明得有忆识等 <lb ed="X" n="0303c24"/><lb ed="R082" n="0406b12"/>事之理也。本识。谓第八识。一类。谓唯是无覆无记。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0304a" n="0304a"/> <lb ed="X" n="0304a01"/><lb ed="R082" n="0406b13"/>相续。谓无间而转。任持种子。谓能持世出世种。一 <lb ed="X" n="0304a02"/><lb ed="R082" n="0406b14"/>切法。谓前七转识及心所法幷色法等。更互为因。 <lb ed="X" n="0304a03"/><lb ed="R082" n="0406b15"/>谓诸法现行熏于本识。即以诸法为本识之因。本 <lb ed="X" n="0304a04"/><lb ed="R082" n="0406b16"/>识所藏种子生起现行。即以本识为诸法之因。由 <lb ed="X" n="0304a05"/><lb ed="R082" n="0406b17"/>此熏习力故。得有忆识等事。何须有实我哉。故所 <lb ed="X" n="0304a06"/><lb ed="R082" n="0406b18"/>设难于汝有失者。结前两番破斥。非于我宗者。结 <lb ed="X" n="0304a07"/><lb ed="R082" n="0407a01"/>後申明正理也。</p><p xml:id="pX51p0304a0707" cb:place="inline">△二约造业受果释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304a08"/><lb ed="R082" n="0407a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0304a0801">若无实我。谁能造业。谁受果耶<note place="inline">答</note>。所执实我。既无变 <lb ed="X" n="0304a09"/><lb ed="R082" n="0407a03"/>易犹如虚空。如何可能造业受果。若有变易。应是无 <lb ed="X" n="0304a10"/><lb ed="R082" n="0407a04"/>常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304a11"/><lb ed="R082" n="0407a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0304a1101">此亦先问难。次答破也。若无变易。则无造无受。犹 <lb ed="X" n="0304a12"/><lb ed="R082" n="0407a06"/>如虚空。虚空岂是实我。若有造有受。则有变易。应 <lb ed="X" n="0304a13"/><lb ed="R082" n="0407a07"/>是无常。无常又岂实我哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304a14"/><lb ed="R082" n="0407a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0304a1401">然诸有情心心所法因缘力故。相续无断。造业受果。 <lb ed="X" n="0304a15"/><lb ed="R082" n="0407a09"/>于理无违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304a16"/><lb ed="R082" n="0407a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0304a1601">此亦既约无变易有变易以破我执。乃申明得有 <lb ed="X" n="0304a17"/><lb ed="R082" n="0407a11"/>造业受果之理也。八识心心所法。现行种子互为 <lb ed="X" n="0304a18"/><lb ed="R082" n="0407a12"/>因缘。相续生起。恒无间断。造业受果。理皆得成。又 <lb ed="X" n="0304a19"/><lb ed="R082" n="0407a13"/>何须别执实我哉。</p><p xml:id="pX51p0304a1908" cb:place="inline">△三约生死涅槃释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304a20"/><lb ed="R082" n="0407a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0304a2001">我若实无。谁于生死轮迴诸趣。谁复厌苦求趣涅槃 <lb ed="X" n="0304a21"/><lb ed="R082" n="0407a15"/><note place="inline">答</note>。所执实我既无生灭。如何可说生死轮迴。常如虚 <lb ed="X" n="0304a22"/><lb ed="R082" n="0407a16"/>空。非苦所恼。何为厌捨求趣涅槃。故彼所言。常为自 <lb ed="X" n="0304a23"/><lb ed="R082" n="0407a17"/>害。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304a24"/><lb ed="R082" n="0407a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0304a2401">此亦先难问。次答破也。文義幷显。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0304b" n="0304b"/> <lb ed="X" n="0304b01"/><lb ed="R082" n="0407b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0304b0101">然有情类身心相续<note place="inline">于相续中。起诸</note>。烦恼<note place="inline">造作诸</note>。业<note place="inline">以此惑业之</note>。力 <lb ed="X" n="0304b02"/><lb ed="R082" n="0407b02"/><note place="inline">所以</note>。轮迴诸趣<note place="inline">受苦复由</note>厌患<note place="inline">诸趣</note>苦故<note place="inline">所以</note>。求趣涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304b03"/><lb ed="R082" n="0407b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0304b0301">此亦既破彼执。复申正理也。初正释妨难竟。</p><p xml:id="pX51p0304b0318" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0304b04"/><lb ed="R082" n="0407b04"/>结成唯识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304b05"/><lb ed="R082" n="0407b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0304b0501">由此故知定无实我。但有诸识。无始时来前灭後生。 <lb ed="X" n="0304b06"/><lb ed="R082" n="0407b06"/>因果相续。由妄熏习。似我相现。愚者于中妄执为我。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304b07"/><lb ed="R082" n="0407b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0304b0701">初破我执竟。然此虚妄我执。乃分段生死之根本。 <lb ed="X" n="0304b08"/><lb ed="R082" n="0407b08"/>无馀涅槃之大障。毫忽未尽。仍名有漏。故大<persName>佛</persName>顶 <lb ed="X" n="0304b09"/><lb ed="R082" n="0407b09"/>经云。现前虽成九次第定。不得漏尽成阿罗汉。皆 <lb ed="X" n="0304b10"/><lb ed="R082" n="0407b10"/>由执此生死妄想误为真实。正谓此也。此且约俱 <lb ed="X" n="0304b11"/><lb ed="R082" n="0407b11"/>生我执言之。若夫大小不定之戏论。即離俱非之 <lb ed="X" n="0304b12"/><lb ed="R082" n="0407b12"/>谬谈。则是分别所起。名为见惑。此惑不除。终成凡 <lb ed="X" n="0304b13"/><lb ed="R082" n="0407b13"/>外。是故欲为<persName>佛</persName>弟子者。先须向此论文随義观察。 <lb ed="X" n="0304b14"/><lb ed="R082" n="0407b14"/>必使我执荡然不萌。方于<persName>佛</persName>法有造修分。其或不 <lb ed="X" n="0304b15"/><lb ed="R082" n="0407b15"/>然。纵令持戒坐禅。廣学博<anchor xml:id="nkr_note_add_0304b1501" n="0304b1501"/><anchor xml:id="beg0304b1501" n="0304b1501"/>闻<anchor xml:id="end0304b1501"/>。我见未伏。只成附<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0304b16"/><lb ed="R082" n="0407b16"/>法之外道而<anchor xml:id="nkr_note_add_0304b1601" n="0304b1601"/><anchor xml:id="beg0304b1601" n="0304b1601"/>已<anchor xml:id="end0304b1601"/>。可不畏哉。</p><p xml:id="pX51p0304b1611" cb:place="inline">△二破法执二。初总问 <lb ed="X" n="0304b17"/><lb ed="R082" n="0407b17"/>征起。二正破诸执。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304b18"/><lb ed="R082" n="0407b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0304b1801">如何识外实有诸法不可得耶。外道馀乘所执外法。 <lb ed="X" n="0304b19"/><lb ed="R082" n="0408a01"/>理非有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304b20"/><lb ed="R082" n="0408a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0304b2001">△二正破诸执三。初叙破外小所执。二立量以显 <lb ed="X" n="0304b21"/><lb ed="R082" n="0408a03"/>唯识。三结判俱生分别。初中二。初破外道。二破馀 <lb ed="X" n="0304b22"/><lb ed="R082" n="0408a04"/>乘。初又三。初假问征起。二别破十三家。三总破四 <lb ed="X" n="0304b23"/><lb ed="R082" n="0408a05"/>句。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304b24"/><lb ed="R082" n="0408a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0304b2401">外道所执。云何非有。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0304c" n="0304c"/> <lb ed="X" n="0304c01"/><lb ed="R082" n="0408a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0304c0101">△二别破十三家五。初破数论。二破勝论。三破自 <lb ed="X" n="0304c02"/><lb ed="R082" n="0408a08"/>在天等八论。四破二种声论。五破顺世师论。初又 <lb ed="X" n="0304c03"/><lb ed="R082" n="0408a09"/>二。初叙执。二破斥。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304c04"/><lb ed="R082" n="0408a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0304c0401">且数论者。执<note place="inline">神</note>我<note place="inline">之性</note>是思。受用萨埵剌阇答摩所成 <lb ed="X" n="0304c05"/><lb ed="R082" n="0408a11"/>大等二十三法。然<note place="inline">此</note>大等<note place="inline">二十三</note>法<note place="inline">以萨埵等</note>。三事合成。是 <lb ed="X" n="0304c06"/><lb ed="R082" n="0408a12"/>实非假。现量所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304c07"/><lb ed="R082" n="0408a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0304c0701">萨埵。此翻有情。亦翻勇。亦翻贪。剌阇。此翻尘坌。亦 <lb ed="X" n="0304c08"/><lb ed="R082" n="0408a14"/>翻微。亦翻嗔。答摩。此翻暗。亦翻黑。亦翻痴。彼计冥 <lb ed="X" n="0304c09"/><lb ed="R082" n="0408a15"/>初自性。即萨埵剌阇答摩三事。能成一切诸法。自 <lb ed="X" n="0304c10"/><lb ed="R082" n="0408a16"/>性初生大。亦名觉慧。觉生我慢。慢生五微。亦名五 <lb ed="X" n="0304c11"/><lb ed="R082" n="0408a17"/>唯。一声。二触。三色。四香。五味也。五唯生五大。一空 <lb ed="X" n="0304c12"/><lb ed="R082" n="0408a18"/>二风。三火。四水。五地也。五大生十一根。一耳。二身。 <lb ed="X" n="0304c13"/><lb ed="R082" n="0408b01"/>三眼。四鼻。五舌<note place="inline">名五知根</note>。六语具。七手。八足。九小便道。 <lb ed="X" n="0304c14"/><lb ed="R082" n="0408b02"/>十大便道<note place="inline">名五作业根</note>。十一肉团心<note place="inline">名平等根</note>。此二十三法。 <lb ed="X" n="0304c15"/><lb ed="R082" n="0408b03"/>皆第二十五神我之所受用。</p><p xml:id="pX51p0304c1512" cb:place="inline">△二破斥二。初正破。 <lb ed="X" n="0304c16"/><lb ed="R082" n="0408b04"/>二结非。初中七。初破所成不实。二以能所互破。三 <lb ed="X" n="0304c17"/><lb ed="R082" n="0408b05"/>以体用互破。四破三合成一。五约合不合破。六破 <lb ed="X" n="0304c18"/><lb ed="R082" n="0408b06"/>各有三相。七破所成无别。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304c19"/><lb ed="R082" n="0408b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0304c1901">彼执非理。所以者何。大等诸法。多事成故。如军林等。 <lb ed="X" n="0304c20"/><lb ed="R082" n="0408b08"/>应假非实。如何可说现量得耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304c21"/><lb ed="R082" n="0408b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0304c2101">量云。後执所生大等二十三法是有法。应假非实 <lb ed="X" n="0304c22"/><lb ed="R082" n="0408b10"/>宗。因云。萨埵等多事成故。喩如军林。</p><p xml:id="pX51p0304c2215" cb:place="inline">△二以能所 <lb ed="X" n="0304c23"/><lb ed="R082" n="0408b11"/>互破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0304c24"/><lb ed="R082" n="0408b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0304c2401">又大等<note place="inline">二十三</note>法若是实有。应如本<note place="inline">萨埵等三</note>事。非<note place="inline">待</note>三<note place="inline">事</note> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0305a" n="0305a"/> <lb ed="X" n="0305a01"/><lb ed="R082" n="0408b13"/>合成<note place="inline">又</note>。萨埵等三即大等故。应如大等亦<note place="inline">待</note>三<note place="inline">事</note>合 <lb ed="X" n="0305a02"/><lb ed="R082" n="0408b14"/>成。转变非常。为例亦尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305a03"/><lb ed="R082" n="0408b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0305a0301">由彼妄计能成三事。即所成大等二十三法。故以 <lb ed="X" n="0305a04"/><lb ed="R082" n="0408b16"/>能所互相破夺之也。言转变非常为例亦尔者。三 <lb ed="X" n="0305a05"/><lb ed="R082" n="0408b17"/>事是能成。故彼许能转变。大等是所成。故彼许为 <lb ed="X" n="0305a06"/><lb ed="R082" n="0408b18"/>非常。然彼谓能成即是所成。则本事既能转变。大 <lb ed="X" n="0305a07"/><lb ed="R082" n="0409a01"/>等亦应能转变矣。大等既属非常。本事亦应非常 <lb ed="X" n="0305a08"/><lb ed="R082" n="0409a02"/>矣。</p><p xml:id="pX51p0305a0802" cb:place="inline">△三以体用互破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305a09"/><lb ed="R082" n="0409a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0305a0901">又三本事各多功能。体亦应多。能体一故。三体既遍。 <lb ed="X" n="0305a10"/><lb ed="R082" n="0409a04"/>一处变时馀亦应尔。体无别故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305a11"/><lb ed="R082" n="0409a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0305a1101">三本事各多功能者。谓能造二十三法故也。故以 <lb ed="X" n="0305a12"/><lb ed="R082" n="0409a06"/>体从能。则体亦应多。以功能与体性。是一而不相 <lb ed="X" n="0305a13"/><lb ed="R082" n="0409a07"/>離故。若谓三事之体遍于二十三法。故非多者。则 <lb ed="X" n="0305a14"/><lb ed="R082" n="0409a08"/>三体既遍。三能亦遍。一处变为二十三法之时。馀 <lb ed="X" n="0305a15"/><lb ed="R082" n="0409a09"/>处亦复应尔。各顿变起二十三法。以体既遍。则彼 <lb ed="X" n="0305a16"/><lb ed="R082" n="0409a10"/>处此处更无别故。</p><p xml:id="pX51p0305a1608" cb:place="inline">△四破三合成一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305a17"/><lb ed="R082" n="0409a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0305a1701">许此三事体相各别。如何和合共成<note place="inline">大等</note>一相。不应<note place="inline">未合 <lb ed="X" n="0305a18"/><lb ed="R082" n="0409a12"/>是三</note>。合时变为一相<note place="inline">以合时之体</note>。与未合时体无别故。若谓 <lb ed="X" n="0305a19"/><lb ed="R082" n="0409a13"/>三事体异相同。便违<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a1901" n="0305a1901"/><anchor xml:id="beg0305a1901" n="0305a1901"/>己<anchor xml:id="end0305a1901"/>宗体相是一<note place="inline">三事之</note>。体应如<note place="inline">大等 <lb ed="X" n="0305a20"/><lb ed="R082" n="0409a14"/>之</note>相<note place="inline">则亦</note>。冥然是一<note place="inline">大等大</note>。相应如<note place="inline">三事之</note>体<note place="inline">则亦</note>。显然有三 <lb ed="X" n="0305a21"/><lb ed="R082" n="0409a15"/><note place="inline">此则应云一合成一。或云三合成三</note>。故不应言三<note place="inline">事和</note>合<note place="inline">共</note>成<note place="inline">大等</note>一<note place="inline">相。</note>又 <lb ed="X" n="0305a22"/><lb ed="R082" n="0409a16"/><note place="inline">本事之</note>三是别。大等<note place="inline">俱三所成</note>是总<note place="inline">汝执</note>。总别<note place="inline">皆是实法。是</note>一<note place="inline">类</note>故。 <lb ed="X" n="0305a23"/><lb ed="R082" n="0409a17"/>应非一三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305a24"/><lb ed="R082" n="0409a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0305a2401">先正破。次若谓下。破转计。言违<anchor xml:id="nkr_note_add_0305a2401" n="0305a2401"/><anchor xml:id="beg0305a2401" n="0305a2401"/>己<anchor xml:id="end0305a2401"/>宗者。彼计萨埵 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0305b" n="0305b"/> <lb ed="X" n="0305b01"/><lb ed="R082" n="0409b01"/>相即萨埵体。乃至答摩相即答摩体故。又三是别 <lb ed="X" n="0305b02"/><lb ed="R082" n="0409b02"/>下。更约总别破。言应非一三者。总应如别。是三非 <lb ed="X" n="0305b03"/><lb ed="R082" n="0409b03"/>一。别应如总。是一非三也。</p><p xml:id="pX51p0305b0311" cb:place="inline">△五约合不合破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305b04"/><lb ed="R082" n="0409b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0305b0401">此三变时。若不和合成<note place="inline">色等</note>一相者<note place="inline">则</note>。应如未变<note place="inline">时一般。</note> <lb ed="X" n="0305b05"/><lb ed="R082" n="0409b05"/>如何现见是一色等。若三<note place="inline">事</note>和合成一相者。应失本 <lb ed="X" n="0305b06"/><lb ed="R082" n="0409b06"/><note place="inline">未变时三事</note>别相<note place="inline">相失则</note>。体亦应随失。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305b07"/><lb ed="R082" n="0409b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0305b0701">先破不合。次若三下。破合也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305b08"/><lb ed="R082" n="0409b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0305b0801">不可说三各有二相。一总。二别。总即别故。总亦应三。 <lb ed="X" n="0305b09"/><lb ed="R082" n="0409b09"/>如何见一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305b10"/><lb ed="R082" n="0409b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0305b1001">此破转计也。恐转计曰。萨埵等三。各有二相。一总。 <lb ed="X" n="0305b11"/><lb ed="R082" n="0409b11"/>二别。因别相故。未合是三。因总相故。合时见一。今 <lb ed="X" n="0305b12"/><lb ed="R082" n="0409b12"/>破之曰。不可说三各有总别二相。假令三法各有 <lb ed="X" n="0305b13"/><lb ed="R082" n="0409b13"/>二相。而萨埵上之总相。非剌阇答摩上之总相。乃 <lb ed="X" n="0305b14"/><lb ed="R082" n="0409b14"/>至答摩上之总相。非萨埵剌阇上之总相。是则总 <lb ed="X" n="0305b15"/><lb ed="R082" n="0409b15"/>即别故。总亦应三。如何现见是一色等耶。</p><p xml:id="pX51p0305b1517" cb:place="inline">△六破 <lb ed="X" n="0305b16"/><lb ed="R082" n="0409b16"/>各有三相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305b17"/><lb ed="R082" n="0409b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0305b1701">若谓三<note place="inline">事之</note>体各有<note place="inline">萨埵等</note>三相<note place="inline">但以</note>。和<note place="inline">合</note>杂<note place="inline">沓而</note>难<note place="inline">了</note>知。故 <lb ed="X" n="0305b18"/><lb ed="R082" n="0409b18"/><note place="inline">唯</note>见<note place="inline">是</note>一者。既有三相。寧见为一<note place="inline">又三事既平等各有三相</note>。复如 <lb ed="X" n="0305b19"/><lb ed="R082" n="0410a01"/>何知三事有异<note place="inline">又</note>。若彼一一<note place="inline">事</note>皆具三相。应一一事 <lb ed="X" n="0305b20"/><lb ed="R082" n="0410a02"/><note place="inline">即</note>能成<note place="inline">于</note>色等。何所缺少<note place="inline">而更</note>。待三和合<note place="inline">方成色等法耶。又三事皆 <lb ed="X" n="0305b21"/><lb ed="R082" n="0410a03"/>具三相。则三事之</note>。体亦应各<note place="inline">各有</note>三。以<note place="inline">彼计</note>体即相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305b22"/><lb ed="R082" n="0410a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0305b2201">△七破所成无别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305b23"/><lb ed="R082" n="0410a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0305b2301">又大等<note place="inline">二十三</note>法<note place="inline">既</note>。皆<note place="inline">以</note>三<note place="inline">事</note>合成<note place="inline">则</note>。辗转相望。应无 <lb ed="X" n="0305b24"/><lb ed="R082" n="0410a06"/>差别。是则<note place="inline">所计三事之</note>因<note place="inline">二十三法之</note>。果<note place="inline">及</note>。唯量。诸大。诸根差 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0305c" n="0305c"/> <lb ed="X" n="0305c01"/><lb ed="R082" n="0410a07"/>别<note place="inline">一一</note>皆不得成。若尔<note place="inline">则</note>。一根应得一切境。或应一境 <lb ed="X" n="0305c02"/><lb ed="R082" n="0410a08"/><note place="inline">而为</note>一切根所得。世间现见情与非情。净秽等物。现比 <lb ed="X" n="0305c03"/><lb ed="R082" n="0410a09"/>量等。皆应无异。便为大失。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305c04"/><lb ed="R082" n="0410a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0305c0401">唯量。即五唯。诸大。即五大。诸根。即十一根也。一根 <lb ed="X" n="0305c05"/><lb ed="R082" n="0410a11"/>应得一切境者。以根根皆三事所成。无差别故。或 <lb ed="X" n="0305c06"/><lb ed="R082" n="0410a12"/>应一境一切根所得者。以境境亦三事所成。无差 <lb ed="X" n="0305c07"/><lb ed="R082" n="0410a13"/>别故。初正破竟。问。後文<persName>如来</persName>五根。一一皆于五尘 <lb ed="X" n="0305c08"/><lb ed="R082" n="0410a14"/>境转。不幾为数论解难耶。答。<persName>如来</persName>由达诸法无性。 <lb ed="X" n="0305c09"/><lb ed="R082" n="0410a15"/>永断俱生法执种子。故一一法。皆称真性。任运圆 <lb ed="X" n="0305c10"/><lb ed="R082" n="0410a16"/>融。彼方妄计心外实法。情执炽燃。触途成碍。岂能 <lb ed="X" n="0305c11"/><lb ed="R082" n="0410a17"/>借口于诸根互用哉。</p><p xml:id="pX51p0305c1109" cb:place="inline">△二结非。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305c12"/><lb ed="R082" n="0410a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0305c1201">故彼<note place="inline">数论</note>所执实法不成。但是妄情计度为有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305c13"/><lb ed="R082" n="0410b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0305c1301">△二破勝论二。初叙执。二破斥。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305c14"/><lb ed="R082" n="0410b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0305c1401">勝论所执实等句義。多<note place="inline">分是</note>实<note place="inline">及</note>有<note place="inline">自</note>性<note place="inline">是</note>。现量所得 <lb ed="X" n="0305c15"/><lb ed="R082" n="0410b03"/><note place="inline">之境</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0305c16"/><lb ed="R082" n="0410b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0305c1601">彼执六句勝義。一实。二德。三业。四大有。五同异。六 <lb ed="X" n="0305c17"/><lb ed="R082" n="0410b05"/>和合也。一实句者。执有九种。一地。二水。三火。四风。 <lb ed="X" n="0305c18"/><lb ed="R082" n="0410b06"/>五空。六时。七方。八我。九意。二德句者。执有二十四 <lb ed="X" n="0305c19"/><lb ed="R082" n="0410b07"/>种。一色。二香。三味。四触。五数。六量。七别性。八合。九 <lb ed="X" n="0305c20"/><lb ed="R082" n="0410b08"/>離。十彼性。十一此性。十二觉。十三乐。十四苦。十五 <lb ed="X" n="0305c21"/><lb ed="R082" n="0410b09"/>欲。十六嗔。十七勤勇。十八重性<note place="inline">即坚</note>。十九液性<note place="inline">即暖</note>。二 <lb ed="X" n="0305c22"/><lb ed="R082" n="0410b10"/>十润<note place="inline">即湿</note>。二十一行<note place="inline">去声即动</note>。二十二法。二十三非法。二 <lb ed="X" n="0305c23"/><lb ed="R082" n="0410b11"/>十四声。三业句者。执有五种。一取。二捨。三屈。四伸。 <lb ed="X" n="0305c24"/><lb ed="R082" n="0410b12"/>五行<note place="inline">平声</note>。四大有句者。彼执離实德业之外。别有一 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0306a" n="0306a"/> <lb ed="X" n="0306a01"/><lb ed="R082" n="0410b13"/>法为体。由此大有乃有实德业故。五同异句者。如 <lb ed="X" n="0306a02"/><lb ed="R082" n="0410b14"/>地望地。有其同義。望于水等。即有异義。地之同异。 <lb ed="X" n="0306a03"/><lb ed="R082" n="0410b15"/>是地非水。水等同异。其義亦然。彼亦执为離实德 <lb ed="X" n="0306a04"/><lb ed="R082" n="0410b16"/>业有别自体。六和合句者。谓法和集。由和合句。如 <lb ed="X" n="0306a05"/><lb ed="R082" n="0410b17"/>鸟飞空。忽至树枝。住而不去。由和合句故。令有住 <lb ed="X" n="0306a06"/><lb ed="R082" n="0410b18"/>等。</p><p xml:id="pX51p0306a0602" cb:place="inline">△二破斥二。初正破。二结非。初中二。初明诸句 <lb ed="X" n="0306a07"/><lb ed="R082" n="0411a01"/>体非实有。二明诸句非现量得。初中八。初破诸句 <lb ed="X" n="0306a08"/><lb ed="R082" n="0411a02"/>中常无常。二以实德二句对破。三破实句有碍常。 <lb ed="X" n="0306a09"/><lb ed="R082" n="0411a03"/>四破诸句无碍法。五约实有二句互破诸句。六破 <lb ed="X" n="0306a10"/><lb ed="R082" n="0411a04"/>大有性。七破同异性。八破和合句。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306a11"/><lb ed="R082" n="0411a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0306a1101">彼执非理。所以者何。诸句義中。且常住者。若能生果。 <lb ed="X" n="0306a12"/><lb ed="R082" n="0411a06"/>应是无常。有作用故。如所生果。若不生果。应非離识 <lb ed="X" n="0306a13"/><lb ed="R082" n="0411a07"/>实有自性。如兔角等。诸无常者。若有质碍。便有方分。 <lb ed="X" n="0306a14"/><lb ed="R082" n="0411a08"/>应可分析。如军林等。非实有性。若无质碍。如心心所。 <lb ed="X" n="0306a15"/><lb ed="R082" n="0411a09"/>应非離此有实自性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306a16"/><lb ed="R082" n="0411a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0306a1601">此先总立四量。破彼所执诸句義中常无常法。一 <lb ed="X" n="0306a17"/><lb ed="R082" n="0411a11"/>一非实有也。彼执六句義中。或有是常。或是无常。 <lb ed="X" n="0306a18"/><lb ed="R082" n="0411a12"/>然皆妄计实有。今故不必细辨。但以四量而总破 <lb ed="X" n="0306a19"/><lb ed="R082" n="0411a13"/>之。先立二量。破彼所计常住实法。由彼所计常住 <lb ed="X" n="0306a20"/><lb ed="R082" n="0411a14"/>实法。有能生果者。有不生果者。初破能生果者量 <lb ed="X" n="0306a21"/><lb ed="R082" n="0411a15"/>云。汝所执能生果之常住实法是有法。应是无常 <lb ed="X" n="0306a22"/><lb ed="R082" n="0411a16"/>宗。因云。有作用故。喩如所生果。二破不生果者量 <lb ed="X" n="0306a23"/><lb ed="R082" n="0411a17"/>云。汝所执不生果之常住实法是有法。应非離识 <lb ed="X" n="0306a24"/><lb ed="R082" n="0411a18"/>实有自性宗。因云。无作用故。喩如兔角。次立二量。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0306b" n="0306b"/> <lb ed="X" n="0306b01"/><lb ed="R082" n="0411b01"/>破彼所计无常实法。由彼所计无常实法。有有质 <lb ed="X" n="0306b02"/><lb ed="R082" n="0411b02"/>碍者。有无质碍者。初破有质碍者量云。汝所执有 <lb ed="X" n="0306b03"/><lb ed="R082" n="0411b03"/>质碍无常之心外实法是有法。非实有性宗。因云。 <lb ed="X" n="0306b04"/><lb ed="R082" n="0411b04"/>有方分故。可分析故。喩如军林。二破无质碍者量 <lb ed="X" n="0306b05"/><lb ed="R082" n="0411b05"/>云。汝所执无质碍无常之心外实法是有法。应非 <lb ed="X" n="0306b06"/><lb ed="R082" n="0411b06"/>離识有实自性宗。因云。无质碍故。喩如心心所。</p><p xml:id="pX51p0306b0619" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0306b07"/><lb ed="R082" n="0411b07"/>二以实德二句对破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306b08"/><lb ed="R082" n="0411b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0306b0801">又彼所执地水火风<note place="inline">有法。</note>应非有碍实句義摄<note place="inline">宗。</note>身根 <lb ed="X" n="0306b09"/><lb ed="R082" n="0411b09"/>所触故<note place="inline">因。</note>如坚湿暖动<note place="inline">喩。</note>即彼所执坚湿暖等<note place="inline">有法。</note>应 <lb ed="X" n="0306b10"/><lb ed="R082" n="0411b10"/>非无碍德句義摄<note place="inline">宗。</note>身根所触故<note place="inline">因。</note>如地水火风<note place="inline">喩。</note> <lb ed="X" n="0306b11"/><lb ed="R082" n="0411b11"/>地水火三。对靑色等。俱眼所见。準此应责。故知无实 <lb ed="X" n="0306b12"/><lb ed="R082" n="0411b12"/>地水火风与坚湿等各别有性。亦非眼见实地水火 <lb ed="X" n="0306b13"/><lb ed="R082" n="0411b13"/>风。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306b14"/><lb ed="R082" n="0411b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0306b1401">彼计地水火风。是实句摄。以有质碍故。坚湿暖动。 <lb ed="X" n="0306b15"/><lb ed="R082" n="0411b15"/>是德句摄。以无质碍故。今先以德句无质碍为同 <lb ed="X" n="0306b16"/><lb ed="R082" n="0411b16"/>喩。破彼所执实句有质碍之非。次以实句有质碍 <lb ed="X" n="0306b17"/><lb ed="R082" n="0411b17"/>为同喩。破彼所执德句无质碍之非。以其同一身 <lb ed="X" n="0306b18"/><lb ed="R082" n="0411b18"/>根所触之因。无别因故。既无别因。如何妄计实有 <lb ed="X" n="0306b19"/><lb ed="R082" n="0412a01"/>质碍。德无质碍。定各实有耶。地水火三等者。量云。 <lb ed="X" n="0306b20"/><lb ed="R082" n="0412a02"/>又彼所执地水火<note place="inline">有法。</note>应非有碍实句義摄<note place="inline">宗。</note>眼根 <lb ed="X" n="0306b21"/><lb ed="R082" n="0412a03"/>所见故<note place="inline">因。</note>如靑等色<note place="inline">喩。</note>即彼所执靑赤等色<note place="inline">有法。</note>应 <lb ed="X" n="0306b22"/><lb ed="R082" n="0412a04"/>非无碍德句義摄<note place="inline">宗。</note>眼根所见故<note place="inline">因。</note>如地水火<note place="inline">喩。</note> <lb ed="X" n="0306b23"/><lb ed="R082" n="0412a05"/>故知下。结显无性。谓彼所执实德句義。既皆不成。 <lb ed="X" n="0306b24"/><lb ed="R082" n="0412a06"/>则知地水火风与坚湿暖动。皆无实法。而人妄谓 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0306c" n="0306c"/> <lb ed="X" n="0306c01"/><lb ed="R082" n="0412a07"/>眼见地水火风。亦岂实有识外之地水火风哉。盖 <lb ed="X" n="0306c02"/><lb ed="R082" n="0412a08"/>地水火风。只是第八识所变相分。与坚湿暖动。其 <lb ed="X" n="0306c03"/><lb ed="R082" n="0412a09"/>性无二。皆非心外实法。而眼见时。又托彼第八识 <lb ed="X" n="0306c04"/><lb ed="R082" n="0412a10"/>之相分以为本质。自于眼识变起相分以为所缘。 <lb ed="X" n="0306c05"/><lb ed="R082" n="0412a11"/>幷不实见本质境也。眼若果见实火。何以不热。果 <lb ed="X" n="0306c06"/><lb ed="R082" n="0412a12"/>见实水。何以不湿乎。</p><p xml:id="pX51p0306c0609" cb:place="inline">△三破实句中有碍常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306c07"/><lb ed="R082" n="0412a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0306c0701">又彼所执实句義中有碍常者<note place="inline">有法。</note>皆有碍故<note place="inline">因。</note>如粗 <lb ed="X" n="0306c08"/><lb ed="R082" n="0412a14"/>地等<note place="inline">喩。</note>应是无常<note place="inline">宗</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306c09"/><lb ed="R082" n="0412a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0306c0901">△四破诸句中无碍法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306c10"/><lb ed="R082" n="0412a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0306c1001">诸句義中色根所取无质碍法<note place="inline">有法。</note>应皆有碍<note place="inline">宗。</note>许色 <lb ed="X" n="0306c11"/><lb ed="R082" n="0412a17"/>根取故<note place="inline">因。</note>如地水火风<note place="inline">喩</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306c12"/><lb ed="R082" n="0412a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0306c1201">△五约实有二句互破诸句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306c13"/><lb ed="R082" n="0412b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0306c1301">又彼所执非实<note place="inline">句摄之</note>德等<note place="inline">五句是有法。</note>应非離识有别自 <lb ed="X" n="0306c14"/><lb ed="R082" n="0412b02"/>性<note place="inline">宗。</note>非实摄故<note place="inline">因。</note>如石女儿<note place="inline">喩。</note>非<note place="inline">大</note>有<note place="inline">句摄之</note>实等<note place="inline">五句 <lb ed="X" n="0306c15"/><lb ed="R082" n="0412b03"/>是有法。</note>应非離识有别自性<note place="inline">宗。</note>非有摄故<note place="inline">因。</note>如空花等 <lb ed="X" n="0306c16"/><lb ed="R082" n="0412b04"/><note place="inline">喩</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306c17"/><lb ed="R082" n="0412b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0306c1701">△六破大有性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306c18"/><lb ed="R082" n="0412b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0306c1801">彼所执<note place="inline">大</note>有<note place="inline">性是有法。</note>应離实等无别自性<note place="inline">宗。彼</note>许<note place="inline">大有性</note>非 <lb ed="X" n="0306c19"/><lb ed="R082" n="0412b07"/>无故<note place="inline">因。</note>如实德等<note place="inline">喩。</note>若<note place="inline">大有性</note>離<note place="inline">于</note>实等<note place="inline">有法。</note>应非<note place="inline">是大</note>有 <lb ed="X" n="0306c20"/><lb ed="R082" n="0412b08"/>性<note place="inline">宗。彼</note>许异实等故<note place="inline">因。</note>如毕竟无等<note place="inline">喩。</note>如有非无。无别 <lb ed="X" n="0306c21"/><lb ed="R082" n="0412b09"/>有性。如何实等有别有性。若離有法有别有性。应離 <lb ed="X" n="0306c22"/><lb ed="R082" n="0412b10"/>无法有别无性。彼既不然。此云何尔。故彼有性。唯妄 <lb ed="X" n="0306c23"/><lb ed="R082" n="0412b11"/>计度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0306c24"/><lb ed="R082" n="0412b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0306c2401">先立二量以破大有。若许为有。则不应離实德业。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0307a" n="0307a"/> <lb ed="X" n="0307a01"/><lb ed="R082" n="0412b13"/>若许其離实德业。则应是无。此易可知。如有非无 <lb ed="X" n="0307a02"/><lb ed="R082" n="0412b14"/>下。更以理征破也。彼谓因此大有。乃能有实德业。 <lb ed="X" n="0307a03"/><lb ed="R082" n="0412b15"/>大有是能有。实德业是所有。能不是所。故必各别。 <lb ed="X" n="0307a04"/><lb ed="R082" n="0412b16"/>今难之曰。若实德业。必须有别大有句以有之。则 <lb ed="X" n="0307a05"/><lb ed="R082" n="0412b17"/>此大有句。更当有一有性以有之矣。如大有非无。 <lb ed="X" n="0307a06"/><lb ed="R082" n="0412b18"/>而无别有性以有之。如何实德业非无。乃须别有 <lb ed="X" n="0307a07"/><lb ed="R082" n="0413a01"/>此大有性以有之耶。又若離实等有法。可许别有 <lb ed="X" n="0307a08"/><lb ed="R082" n="0413a02"/>一个大有性。则应離非实等无法。亦可许别有一 <lb ed="X" n="0307a09"/><lb ed="R082" n="0413a03"/>个无性矣。彼无法之外。既无别无性。则此有法之 <lb ed="X" n="0307a10"/><lb ed="R082" n="0413a04"/>外。云何乃有别有性耶。故彼所执離实德业之大 <lb ed="X" n="0307a11"/><lb ed="R082" n="0413a05"/>有性。唯妄计度而<anchor xml:id="nkr_note_add_0307a1101" n="0307a1101"/><anchor xml:id="beg0307a1101" n="0307a1101"/>已<anchor xml:id="end0307a1101"/>。</p><p xml:id="pX51p0307a1109" cb:place="inline">△七破同异性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307a12"/><lb ed="R082" n="0413a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0307a1201">又彼所执实德业<note place="inline">之同异</note>性。异实德业<note place="inline">之体而别有者。</note>理定不 <lb ed="X" n="0307a13"/><lb ed="R082" n="0413a07"/>然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307a14"/><lb ed="R082" n="0413a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0307a1401">此先总斥。下立量破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307a15"/><lb ed="R082" n="0413a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0307a1501">勿此<note place="inline">同异性。</note>亦<note place="inline">幷</note>非实德业<note place="inline">上之同异</note>性<note place="inline">既</note>。异<note place="inline">于</note>实等<note place="inline">之体别有 <lb ed="X" n="0307a16"/><lb ed="R082" n="0413a10"/>同异性</note>故<note place="inline">喩</note>。如德业<note place="inline">之体。非实体</note>等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307a17"/><lb ed="R082" n="0413a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0307a1701">彼计实句非德句。德句非业句。同异句非实德业 <lb ed="X" n="0307a18"/><lb ed="R082" n="0413a12"/>句。而仍就实德业上。辗转论同异性。故今破云。彼 <lb ed="X" n="0307a19"/><lb ed="R082" n="0413a13"/>所执同异性是有法。应非实德业之同异性宗。因 <lb ed="X" n="0307a20"/><lb ed="R082" n="0413a14"/>云。异实德业故。喩如德业句非实句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307a21"/><lb ed="R082" n="0413a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0307a2101">又应实等<note place="inline">法即</note>非实等摄<note place="inline">以</note>。异实等<note place="inline">同异</note>性故<note place="inline">喩</note>。如德业 <lb ed="X" n="0307a22"/><lb ed="R082" n="0413a16"/>实等<note place="inline">各无同异也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307a23"/><lb ed="R082" n="0413a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0307a2301">前一量。破同异性与实德业不相干。此一量。破实 <lb ed="X" n="0307a24"/><lb ed="R082" n="0413a18"/>德业与同异性不相干也。量云。实德业是有法。即 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0307b" n="0307b"/> <lb ed="X" n="0307b01"/><lb ed="R082" n="0413b01"/>非实德业摄宗。因云。异于实德业同异性故。喩如 <lb ed="X" n="0307b02"/><lb ed="R082" n="0413b02"/>德业实等。盖同异性。不过依于诸法假立。彼既妄 <lb ed="X" n="0307b03"/><lb ed="R082" n="0413b03"/>执别有自体。不即诸法。则诸法亦不即同异矣。若 <lb ed="X" n="0307b04"/><lb ed="R082" n="0413b04"/>同异不即诸法。则将以何为同。以何为异。若诸法 <lb ed="X" n="0307b05"/><lb ed="R082" n="0413b05"/>不即同异。则实望实。不得名同。实望德业。不得名 <lb ed="X" n="0307b06"/><lb ed="R082" n="0413b06"/>异。既无同异。则不应或名为实。或名为德。或名为 <lb ed="X" n="0307b07"/><lb ed="R082" n="0413b07"/>业矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307b08"/><lb ed="R082" n="0413b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0307b0801">地等诸<note place="inline">同异</note>性。对地等体。更相征诘。準此应知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307b09"/><lb ed="R082" n="0413b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0307b0901">同异性是有法。非地等上之同异性宗。异地等别 <lb ed="X" n="0307b10"/><lb ed="R082" n="0413b10"/>有同异性故因。喩如水火风等。又应地等是有法。 <lb ed="X" n="0307b11"/><lb ed="R082" n="0413b11"/>即非地等宗。因云。异地等同异性故。喩如水火风 <lb ed="X" n="0307b12"/><lb ed="R082" n="0413b12"/>地等。盖同异性。既離地水火风。则地水火风。亦必 <lb ed="X" n="0307b13"/><lb ed="R082" n="0413b13"/>離同异性。同异若離于地。则如水火及风。地若離 <lb ed="X" n="0307b14"/><lb ed="R082" n="0413b14"/>于同异。则望地不得名同。望水火风不得名异。展 <lb ed="X" n="0307b15"/><lb ed="R082" n="0413b15"/>转皆无同异。又岂可唤作地水火风哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307b16"/><lb ed="R082" n="0413b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0307b1601">如实性等。无别实等性。实等亦应无别实性等。若離 <lb ed="X" n="0307b17"/><lb ed="R082" n="0413b17"/>实等有实等性。应離非实等有非实等性。彼既不尔。 <lb ed="X" n="0307b18"/><lb ed="R082" n="0413b18"/>此云何然。故同异性。唯假施设。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307b19"/><lb ed="R082" n="0414a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0307b1901">此亦更以理征破也。彼计由同异性。令实德业成 <lb ed="X" n="0307b20"/><lb ed="R082" n="0414a02"/>同成异。能同异者。非所同异。故是别有。若然。则应 <lb ed="X" n="0307b21"/><lb ed="R082" n="0414a03"/>更有一同异性。令此同异得成同异。便有无穷之 <lb ed="X" n="0307b22"/><lb ed="R082" n="0414a04"/>过。今既如实德业之同异性等。无别实德业之同 <lb ed="X" n="0307b23"/><lb ed="R082" n="0414a05"/>异性而使其成同异性。则实德业之外。亦应无别 <lb ed="X" n="0307b24"/><lb ed="R082" n="0414a06"/>实德业之同异性等而使实德业成同异矣。又若 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0307c" n="0307c"/> <lb ed="X" n="0307c01"/><lb ed="R082" n="0414a07"/>许離实德业。别有实德业之同异性。应離非实德 <lb ed="X" n="0307c02"/><lb ed="R082" n="0414a08"/>业。亦别有非实德业之非同异性。彼非实德业之 <lb ed="X" n="0307c03"/><lb ed="R082" n="0414a09"/>外。既别无非同异性。则此实德业外。云何别有同 <lb ed="X" n="0307c04"/><lb ed="R082" n="0414a10"/>异性耶。故同异性唯假施设。不可妄执为实有也。</p> <lb ed="X" n="0307c05"/><lb ed="R082" n="0414a11"/><p xml:id="pX51p0307c0501">△八破和合句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307c06"/><lb ed="R082" n="0414a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0307c0601">又彼所执和合句義<note place="inline">有法。</note>定非实有<note place="inline">宗。</note>非有实等诸法 <lb ed="X" n="0307c07"/><lb ed="R082" n="0414a13"/>摄故<note place="inline">因</note>如毕竟无<note place="inline">喩。</note>彼许实等现量所得<note place="inline">今</note>。以理推 <lb ed="X" n="0307c08"/><lb ed="R082" n="0414a14"/>征。尙非实有。况彼自许和合句義非现量得。而<note place="inline">岂</note>可 <lb ed="X" n="0307c09"/><lb ed="R082" n="0414a15"/>实有<note place="inline">耶。</note>设<note place="inline">彼更</note>执和合是现量境。由前理故。亦非实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307c10"/><lb ed="R082" n="0414a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0307c1001">初明诸句体非实有竟。</p><p xml:id="pX51p0307c1010" cb:place="inline">△二显诸句非现量得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307c11"/><lb ed="R082" n="0414a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0307c1101">然彼<note place="inline">所执</note>实等<note place="inline">诸句是有法。</note>非缘離识实有自体现量所得 <lb ed="X" n="0307c12"/><lb ed="R082" n="0414a18"/><note place="inline">宗。彼自</note>许<note place="inline">是</note>所知故<note place="inline">因。即是意识非量所缘。喩</note>如龟毛等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307c13"/><lb ed="R082" n="0414b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0307c1301">此先明诸句非现量境也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307c14"/><lb ed="R082" n="0414b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0307c1401">又<note place="inline">彼</note>缘<note place="inline">此</note>实<note place="inline">句之</note>智<note place="inline">是有法。</note>非<note place="inline">是果能</note>缘<note place="inline">于</note>離识实句自体 <lb ed="X" n="0307c15"/><lb ed="R082" n="0414b03"/>现量<note place="inline">之</note>智<note place="inline">所</note>摄<note place="inline">宗。但与</note>假<note place="inline">法和</note>合<note place="inline">而</note>生<note place="inline">起</note>故<note place="inline">因。</note>如<note place="inline">缘</note>德<note place="inline">句</note> <lb ed="X" n="0307c16"/><lb ed="R082" n="0414b04"/>智等<note place="inline">喩。</note>廣说乃至<note place="inline">彼</note>缘和合<note place="inline">句之</note>智<note place="inline">是有法。</note>非缘離识和 <lb ed="X" n="0307c17"/><lb ed="R082" n="0414b05"/>合自体现量<note place="inline">之</note>智<note place="inline">所</note>摄<note place="inline">宗。</note>假合生故<note place="inline">因。</note>如实智等<note place="inline">喩</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307c18"/><lb ed="R082" n="0414b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0307c1801">此更明能缘非现量智也。盖所缘六句之境。既无 <lb ed="X" n="0307c19"/><lb ed="R082" n="0414b07"/>实体。则能缘六句之智。同为非量矣。初正破竟。</p><p xml:id="pX51p0307c1919" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0307c20"/><lb ed="R082" n="0414b08"/>二结非。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307c21"/><lb ed="R082" n="0414b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0307c2101">故勝论者实等句義。亦是随情妄所施设。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0307c22"/><lb ed="R082" n="0414b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0307c2201">亦者。承上数论而言。明其同皆妄执。无优劣也。</p><p xml:id="pX51p0307c2219" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0307c23"/><lb ed="R082" n="0414b11"/>三破自在天等八论二。初破大自在。二例破馀七。 <lb ed="X" n="0307c24"/><lb ed="R082" n="0414b12"/>初中二。初叙。二破。今初。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0308a" n="0308a"/> <lb ed="X" n="0308a01"/><lb ed="R082" n="0414b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308a0101">有执有一大自在天体实遍常。能生诸法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308a02"/><lb ed="R082" n="0414b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308a0201">彼计此天有四德。一体实。二遍。三常。四能生诸法。</p> <lb ed="X" n="0308a03"/><lb ed="R082" n="0414b15"/><p xml:id="pX51p0308a0301">△二破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308a04"/><lb ed="R082" n="0414b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308a0401">彼执非理。所以者何。若法能生<note place="inline">则有作用</note>。必非常故。诸非 <lb ed="X" n="0308a05"/><lb ed="R082" n="0414b17"/>常者。必不遍故。诸不遍者。非真实故<note place="inline">若使</note>。体既常遍具 <lb ed="X" n="0308a06"/><lb ed="R082" n="0414b18"/>诸功能。应一切处<note place="inline">一切</note>时顿生一切法<note place="inline">若谓必</note>。待<note place="inline">众生乐</note>欲 <lb ed="X" n="0308a07"/><lb ed="R082" n="0415a01"/>或<note place="inline">待种种助</note>缘方能生者<note place="inline">即涉三因</note>。违<note place="inline">自<anchor xml:id="nkr_note_add_0308a0701" n="0308a0701"/><anchor xml:id="beg0308a0701" n="0308a0701"/>己<anchor xml:id="end0308a0701"/>唯</note>一<note place="inline">大自在天为</note>因<note place="inline">之</note>论 <lb ed="X" n="0308a08"/><lb ed="R082" n="0415a02"/><note place="inline">又</note>。或欲及缘亦应顿起<note place="inline">以大自在天之</note>。因<note place="inline">是</note>常有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308a09"/><lb ed="R082" n="0415a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308a0901">先以能生破常遍真实。次以常遍具诸功能而破 <lb ed="X" n="0308a10"/><lb ed="R082" n="0415a04"/>能生。遍则一切处应生。常则一切时应生。具诸功 <lb ed="X" n="0308a11"/><lb ed="R082" n="0415a05"/>能则一切法应顿生。若待欲及缘。则非一因。若许 <lb ed="X" n="0308a12"/><lb ed="R082" n="0415a06"/>一因。则欲及缘亦应顿起。以欲及缘。亦大自在天 <lb ed="X" n="0308a13"/><lb ed="R082" n="0415a07"/>而为因故。</p><p xml:id="pX51p0308a1305" cb:place="inline">△二例破馀七。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308a14"/><lb ed="R082" n="0415a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308a1401">馀执有一大梵。时。方。本际。自然。虚空。我等。常住实有。 <lb ed="X" n="0308a15"/><lb ed="R082" n="0415a09"/>具诸功能。生一切法。皆同此破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308a16"/><lb ed="R082" n="0415a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308a1601">一计大梵常住实有。具诸功能。生一切法。二计时。 <lb ed="X" n="0308a17"/><lb ed="R082" n="0415a11"/>三计方。四计本际。即是浑沌。五计自然。六计虚空。 <lb ed="X" n="0308a18"/><lb ed="R082" n="0415a12"/>七计神我。皆云当住实有。具诸功能。生一切法。皆 <lb ed="X" n="0308a19"/><lb ed="R082" n="0415a13"/>同大自在天破也。三破自在天等八论竟。</p><p xml:id="pX51p0308a1917" cb:place="inline">△四破 <lb ed="X" n="0308a20"/><lb ed="R082" n="0415a14"/>二种声论二。初叙。二破。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308a21"/><lb ed="R082" n="0415a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308a2101">有馀偏执<note place="inline">五</note>明论<note place="inline">中</note>声<note place="inline">论是</note>常<note place="inline">以其</note>。能为<note place="inline">决</note>定<note place="inline">不易之</note>量<note place="inline">以</note> <lb ed="X" n="0308a22"/><lb ed="R082" n="0415a16"/>表诠诸法<note place="inline">故。</note>有执一切声<note place="inline">性</note>皆是常<note place="inline">住。不从缘生。但是</note>待缘 <lb ed="X" n="0308a23"/><lb ed="R082" n="0415a17"/>显发方有诠表。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308a24"/><lb ed="R082" n="0415a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308a2401">△二破。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0308b" n="0308b"/> <lb ed="X" n="0308b01"/><lb ed="R082" n="0415b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308b0101">彼俱非理。所以者何。且明论<note place="inline">之</note>声<note place="inline">是有法。既</note>许能诠<note place="inline">表</note>故 <lb ed="X" n="0308b02"/><lb ed="R082" n="0415b02"/><note place="inline">因。</note>应非常住<note place="inline">宗。</note>如所馀声<note place="inline">喩。以馀声亦能诠表故。</note>馀<note place="inline">一切</note>声<note place="inline">是有法。</note> <lb ed="X" n="0308b03"/><lb ed="R082" n="0415b03"/>亦应非<note place="inline">实有</note>常声体<note place="inline">宗。</note>如甁衣等<note place="inline">喩。</note>待众缘故<note place="inline">因</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308b04"/><lb ed="R082" n="0415b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308b0401">四破二种声论竟。</p><p xml:id="pX51p0308b0408" cb:place="inline">△五破顺世师论二。初叙。二破。 <lb ed="X" n="0308b05"/><lb ed="R082" n="0415b05"/>今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308b06"/><lb ed="R082" n="0415b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308b0601">有外道执地水火风<note place="inline">之</note>极微<note place="inline">是</note>实<note place="inline">是</note>常<note place="inline">是</note>。能生<note place="inline">于</note>粗 <lb ed="X" n="0308b07"/><lb ed="R082" n="0415b07"/>色。所生粗色。不越因量<note place="inline">所以</note>。虽是无常而体实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308b08"/><lb ed="R082" n="0415b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308b0801">于极微有三计。一计实。二计常。三计能生粗色。于 <lb ed="X" n="0308b09"/><lb ed="R082" n="0415b09"/>所生粗色。但计实有也。粗色。亦名子微。即所生之 <lb ed="X" n="0308b10"/><lb ed="R082" n="0415b10"/>果。因量。亦名父母微。即是极微。乃能生之因。谓所 <lb ed="X" n="0308b11"/><lb ed="R082" n="0415b11"/>生粗色。全以极微为体。故不越于因量。既不越因 <lb ed="X" n="0308b12"/><lb ed="R082" n="0415b12"/>量。故虽无常而体实有。</p><p xml:id="pX51p0308b1210" cb:place="inline">△二破二。初破能生极微。 <lb ed="X" n="0308b13"/><lb ed="R082" n="0415b13"/>二破所生粗色。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308b14"/><lb ed="R082" n="0415b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308b1401">彼亦非理。所以者何。所执极微<note place="inline">是有法。</note>若有方分<note place="inline">因。</note>如 <lb ed="X" n="0308b15"/><lb ed="R082" n="0415b15"/>蚁行等<note place="inline">喩。</note>体应非实<note place="inline">宗</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308b16"/><lb ed="R082" n="0415b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308b1601">此先破实也。极微若有方分。则聚而成物。应如蚁 <lb ed="X" n="0308b17"/><lb ed="R082" n="0415b17"/>行。谓必有来去相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308b18"/><lb ed="R082" n="0415b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308b1801">若无方分<note place="inline">因。</note>如心心所<note place="inline">喩。</note>应不共聚生粗果色<note place="inline">宗</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308b19"/><lb ed="R082" n="0416a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308b1901">此次破能生也。如心心所。既无形质。不可聚作粗 <lb ed="X" n="0308b20"/><lb ed="R082" n="0416a02"/>色故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308b21"/><lb ed="R082" n="0416a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308b2101">既能生果<note place="inline">因。</note>如彼所生<note place="inline">喩。</note>如何可说极微常住<note place="inline">宗</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308b22"/><lb ed="R082" n="0416a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308b2201">父必与子相似。子既无常。父安得常。</p><p xml:id="pX51p0308b2215" cb:place="inline">△二破所生 <lb ed="X" n="0308b23"/><lb ed="R082" n="0416a05"/>粗色二。初破不越因量。二破因果同处。初又二。初 <lb ed="X" n="0308b24"/><lb ed="R082" n="0416a06"/>正破。二破救。今初。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0308c" n="0308c"/> <lb ed="X" n="0308c01"/><lb ed="R082" n="0416a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308c0101">又所生果<note place="inline">既</note>。不越<note place="inline">于</note>因量<note place="inline">便</note>。应<note place="inline">仍</note>如极微。不名粗色。 <lb ed="X" n="0308c02"/><lb ed="R082" n="0416a08"/>则此果色<note place="inline">同于极微。</note>应非眼等色根所取。便违自执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308c03"/><lb ed="R082" n="0416a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308c0301">所生果是有法。不名粗色。应非眼等色根所取宗。 <lb ed="X" n="0308c04"/><lb ed="R082" n="0416a10"/>因云不越因量故。喩如极微。言便违自执者。彼执 <lb ed="X" n="0308c05"/><lb ed="R082" n="0416a11"/>能生极微。不可见闻嗅觉。所生之果。定可见闻嗅 <lb ed="X" n="0308c06"/><lb ed="R082" n="0416a12"/>觉故也。</p><p xml:id="pX51p0308c0604" cb:place="inline">△二破救又三。初破量德合。二破遍自因。 <lb ed="X" n="0308c07"/><lb ed="R082" n="0416a13"/>三破多分合。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308c08"/><lb ed="R082" n="0416a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308c0801">若谓果色<note place="inline">乃因</note>。量<note place="inline">与粗</note>德合故。非粗似粗<note place="inline">由斯故是</note>。色根<note place="inline">之</note>所 <lb ed="X" n="0308c09"/><lb ed="R082" n="0416a15"/>能取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308c10"/><lb ed="R082" n="0416a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308c1001">先叙救辞也。不越因量故非粗。与粗德合故似粗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308c11"/><lb ed="R082" n="0416a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308c1101">所执果色<note place="inline">有法。</note>既同因量<note place="inline">因。</note>应如极微<note place="inline">喩。</note>无粗德合<note place="inline">宗。</note> <lb ed="X" n="0308c12"/><lb ed="R082" n="0416a18"/>或应极微<note place="inline">有法。</note>亦粗德合<note place="inline">宗。</note>如粗果色<note place="inline">喩。</note>处无别故<note place="inline">因</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308c13"/><lb ed="R082" n="0416b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308c1301">果色既同因量。果同因。则应非粗。因同果。则亦应 <lb ed="X" n="0308c14"/><lb ed="R082" n="0416b02"/>粗矣。</p><p xml:id="pX51p0308c1403" cb:place="inline">△二破遍自因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308c15"/><lb ed="R082" n="0416b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308c1501">若谓果色。遍在<note place="inline">能成</note>自<note place="inline">体之极微</note>因<note place="inline">上。由其</note>因非一故<note place="inline">果亦</note>。可名 <lb ed="X" n="0308c16"/><lb ed="R082" n="0416b04"/>粗者。则此果色。体应非一。如所在因。处各别故。既尔 <lb ed="X" n="0308c17"/><lb ed="R082" n="0416b05"/>此果还不成粗。由此亦非色根所取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308c18"/><lb ed="R082" n="0416b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0308c1801">先叙计云果色遍在自因者。谓所生果。遍在能生 <lb ed="X" n="0308c19"/><lb ed="R082" n="0416b07"/>极微因上。由能生有多极微。故使果色成粗也。次 <lb ed="X" n="0308c20"/><lb ed="R082" n="0416b08"/>破又二。先申量云。彼执所生果色是有法。体应非 <lb ed="X" n="0308c21"/><lb ed="R082" n="0416b09"/>一宗。因云。处各别故。喩如所在因。谓一一极微各 <lb ed="X" n="0308c22"/><lb ed="R082" n="0416b10"/>住自位也。既尔下。又以各住自位。还不成粗。非眼 <lb ed="X" n="0308c23"/><lb ed="R082" n="0416b11"/>所能见等破之。</p><p xml:id="pX51p0308c2307" cb:place="inline">△三破分多合。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0308c24"/><lb ed="R082" n="0416b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0308c2401">若果多分合故成粗。多因极微合应非细。足成根境。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0309a" n="0309a"/> <lb ed="X" n="0309a01"/><lb ed="R082" n="0416b13"/>何用果为。既多分成。应非实有。则汝所执。前後相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309a02"/><lb ed="R082" n="0416b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309a0201">彼转救云。粗色不由极微因量。但以所生之果是 <lb ed="X" n="0309a03"/><lb ed="R082" n="0416b15"/>多分合。故成粗色而为色根所取。破曰。若是。则但 <lb ed="X" n="0309a04"/><lb ed="R082" n="0416b16"/>将多多因量极微合时。亦应非细。足成五根所取 <lb ed="X" n="0309a05"/><lb ed="R082" n="0416b17"/>之境。更何用所生之果色耶。又果色既是多分合 <lb ed="X" n="0309a06"/><lb ed="R082" n="0416b18"/>成。便可分析。应非实有。汝前何云不越因量而体 <lb ed="X" n="0309a07"/><lb ed="R082" n="0417a01"/>实有。岂不前後自语相违。初破不越因量竟。</p><p xml:id="pX51p0309a0718" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0309a08"/><lb ed="R082" n="0417a02"/>破因果同处二。初正破因果同处。二破救果体是 <lb ed="X" n="0309a09"/><lb ed="R082" n="0417a03"/>一。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309a10"/><lb ed="R082" n="0417a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309a1001">又果与因<note place="inline">既皆实有。则</note>俱有质碍。应不同处。如二极微。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309a11"/><lb ed="R082" n="0417a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309a1101">汝所执果色因量是有法。应不同处宗。因云。俱有 <lb ed="X" n="0309a12"/><lb ed="R082" n="0417a06"/>质碍故。喩如二极微。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309a13"/><lb ed="R082" n="0417a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309a1301">若谓果因体相受入。如沙受水。药入融铜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309a14"/><lb ed="R082" n="0417a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309a1401">此叙转计也。谓因入果色。果则受因。果入因微。因 <lb ed="X" n="0309a15"/><lb ed="R082" n="0417a09"/>则受果。异体同居。故同沙之受水。药之入铜。寧不 <lb ed="X" n="0309a16"/><lb ed="R082" n="0417a10"/>同处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309a17"/><lb ed="R082" n="0417a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309a1701">谁许沙铜体受水药。或应離变。非一非常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309a18"/><lb ed="R082" n="0417a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309a1801">先夺破曰。沙铜虽与水药同处。而沙自沙。水自水。 <lb ed="X" n="0309a19"/><lb ed="R082" n="0417a13"/>铜自铜。药自药。谁许体受水药。次纵破曰。或应受 <lb ed="X" n="0309a20"/><lb ed="R082" n="0417a14"/>则可離。不妨倾水存沙。入则须变。便见铜改其体。 <lb ed="X" n="0309a21"/><lb ed="R082" n="0417a15"/>可離则非一。体变则非常。非一则何名不越因量。 <lb ed="X" n="0309a22"/><lb ed="R082" n="0417a16"/>非常则何云体是实有。</p><p xml:id="pX51p0309a2210" cb:place="inline">△二破救果体是一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309a23"/><lb ed="R082" n="0417a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309a2301">又粗色果体若是一。得一分时。应得一切<note place="inline">以</note>。彼<note place="inline">分</note>此 <lb ed="X" n="0309a24"/><lb ed="R082" n="0417a18"/><note place="inline">分体是</note>一故。彼<note place="inline">分</note>应如此<note place="inline">分。若汝</note>不许<note place="inline">得一切者。便</note>违<note place="inline">体一之</note>理 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0309b" n="0309b"/> <lb ed="X" n="0309b01"/><lb ed="R082" n="0417b01"/><note place="inline">若汝</note>。许<note place="inline">得一切。</note>便违<note place="inline">世间之</note>事。故彼所执。进退不成。<anchor xml:id="nkr_note_add_0309b0101" n="0309b0101"/><anchor xml:id="beg0309b0101" n="0309b0101"/>但<anchor xml:id="end0309b0101"/>是随 <lb ed="X" n="0309b02"/><lb ed="R082" n="0417b02"/>情虚妄计度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309b03"/><lb ed="R082" n="0417b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309b0301">恐彼救云。因相虽多。果体是一。故破之也。进即是 <lb ed="X" n="0309b04"/><lb ed="R082" n="0417b04"/>许。退即不许。馀可知。二别破十三家竟。</p><p xml:id="pX51p0309b0416" cb:place="inline">△三总破 <lb ed="X" n="0309b05"/><lb ed="R082" n="0417b05"/>四句二。初总标。二别破。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309b06"/><lb ed="R082" n="0417b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309b0601">然诸外道。品类虽多。所执有法。不过四种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309b07"/><lb ed="R082" n="0417b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309b0701">△二别破为四。初破法与性一。二破法与性异。三 <lb ed="X" n="0309b08"/><lb ed="R082" n="0417b08"/>破亦一亦异。四破非一非异。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309b09"/><lb ed="R082" n="0417b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309b0901">一执有法与有等性。其体定一如数论等。彼执非理。 <lb ed="X" n="0309b10"/><lb ed="R082" n="0417b10"/>所以者何。勿一切法即有性故。皆如有性体无差别。 <lb ed="X" n="0309b11"/><lb ed="R082" n="0417b11"/>便违<note place="inline">所执萨埵等</note>三德<note place="inline">与所生</note>。我等<note place="inline">二十三法。</note>体<note place="inline">相各</note>异。亦违世间 <lb ed="X" n="0309b12"/><lb ed="R082" n="0417b12"/><note place="inline">现见</note>诸法差别。又若色等即色等性。色等应无靑黄等 <lb ed="X" n="0309b13"/><lb ed="R082" n="0417b13"/>异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309b14"/><lb ed="R082" n="0417b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309b1401">有法。谓所生大等二十三法。有性。谓能生冥性。即 <lb ed="X" n="0309b15"/><lb ed="R082" n="0417b15"/>萨埵剌阇答摩三德也。量云。所执二十三法是有 <lb ed="X" n="0309b16"/><lb ed="R082" n="0417b16"/>法。体应无别宗。因云即有性故。喩如有性。馀可知。</p> <lb ed="X" n="0309b17"/><lb ed="R082" n="0417b17"/><p xml:id="pX51p0309b1701">△二破法与性异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309b18"/><lb ed="R082" n="0417b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309b1801">二执有法与有等性。其体定异。如勝论等。彼执非理。 <lb ed="X" n="0309b19"/><lb ed="R082" n="0418a01"/>所以者何。勿一切法非有性故。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0309b1901" n="0309b1901"/><anchor xml:id="beg0309b1901" n="0309b1901"/>己<anchor xml:id="end0309b1901"/>灭无。体不可得。 <lb ed="X" n="0309b20"/><lb ed="R082" n="0418a02"/>便违<note place="inline">所执</note>实等自体非无。亦违世间现见有物。又若色 <lb ed="X" n="0309b21"/><lb ed="R082" n="0418a03"/>等非色等性。应如声等非眼等境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309b22"/><lb ed="R082" n="0418a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309b2201">有法。谓实德业。有性。谓大有性也。量云。彼所执实 <lb ed="X" n="0309b23"/><lb ed="R082" n="0418a05"/>德业是有法。体不可得宗。因云非有性故。喩如<anchor xml:id="nkr_note_add_0309b2301" n="0309b2301"/><anchor xml:id="beg0309b2301" n="0309b2301"/>己<anchor xml:id="end0309b2301"/> <lb ed="X" n="0309b24"/><lb ed="R082" n="0418a06"/>灭无。又彼所执色是有法。应非眼境宗。因云非色 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0309c" n="0309c"/> <lb ed="X" n="0309c01"/><lb ed="R082" n="0418a07"/>性故。喩如声等。彼所执声是有法。应非耳境宗。因 <lb ed="X" n="0309c02"/><lb ed="R082" n="0418a08"/>云非声性故。喩如色等。</p><p xml:id="pX51p0309c0210" cb:place="inline">△三破亦一亦异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309c03"/><lb ed="R082" n="0418a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309c0301">三执有法与有等性。亦一亦异。如无惭等。彼执非理。 <lb ed="X" n="0309c04"/><lb ed="R082" n="0418a10"/>所以者何。一异同前一异过故<note place="inline">一之与异</note>。二相相违<note place="inline">其</note>。体 <lb ed="X" n="0309c05"/><lb ed="R082" n="0418a11"/><note place="inline">必</note>应别故<note place="inline">若执</note>。一异体同<note place="inline">决定</note>。但不成故。勿一切法皆同 <lb ed="X" n="0309c06"/><lb ed="R082" n="0418a12"/>一体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309c07"/><lb ed="R082" n="0418a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309c0701">一异同前一异过者。谓一则过同数论。异则过同 <lb ed="X" n="0309c08"/><lb ed="R082" n="0418a14"/>勝论也。设使一异相反而可同体。勿一切法皆可 <lb ed="X" n="0309c09"/><lb ed="R082" n="0418a15"/>同一体故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309c10"/><lb ed="R082" n="0418a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309c1001">或应一异是假非实。而执为实。理定不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309c11"/><lb ed="R082" n="0418a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309c1101">若达一异是假非实。如水火影。同现镜中。纵说亦 <lb ed="X" n="0309c12"/><lb ed="R082" n="0418a18"/>一亦异。有何不可。而彼妄执为实。则定无此理矣。</p> <lb ed="X" n="0309c13"/><lb ed="R082" n="0418b01"/><p xml:id="pX51p0309c1301">△四破非一非异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309c14"/><lb ed="R082" n="0418b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309c1401">四执有法与有等性。非一非异。如邪命等。彼执非理。 <lb ed="X" n="0309c15"/><lb ed="R082" n="0418b03"/>所以者何。非一异执。同异一故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309c16"/><lb ed="R082" n="0418b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309c1601">谓非一便同于异。非异便同于一也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309c17"/><lb ed="R082" n="0418b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309c1701">非一异言。为遮为表。若唯是表。应不双非。若但是遮。 <lb ed="X" n="0309c18"/><lb ed="R082" n="0418b06"/>应无所执。亦遮亦表。应互相违。非表非遮。应成戏论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309c19"/><lb ed="R082" n="0418b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0309c1901">谓汝非一非异之言。为但是遮遣耶。为唯是表显 <lb ed="X" n="0309c20"/><lb ed="R082" n="0418b08"/>耶。若唯是表。则或以非一表异。或以非异表一可 <lb ed="X" n="0309c21"/><lb ed="R082" n="0418b09"/>矣。应不双非。若但是遮。则应更无所执。何得仍执 <lb ed="X" n="0309c22"/><lb ed="R082" n="0418b10"/>有法与有等性两皆是实。若云亦遮亦表。则应展 <lb ed="X" n="0309c23"/><lb ed="R082" n="0418b11"/>转相违。若云非表非遮。毕竟了无实義而成戏论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0309c24"/><lb ed="R082" n="0418b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0309c2401">又非一异<note place="inline">则</note>。违世间共知有一异物。亦违自宗色等 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0310a" n="0310a"/> <lb ed="X" n="0310a01"/><lb ed="R082" n="0418b13"/>有法决定实有。是故彼言唯<note place="inline">是</note>矫<note place="inline">强</note>避过。诸有智者 <lb ed="X" n="0310a02"/><lb ed="R082" n="0418b14"/>勿谬许之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310a03"/><lb ed="R082" n="0418b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0310a0301"><persName>佛</persName>法每言真俗二谛非即非離。法与法性非一非 <lb ed="X" n="0310a04"/><lb ed="R082" n="0418b16"/>异。盖由但是遮诠。元无所执。了一切法缘生无性。 <lb ed="X" n="0310a05"/><lb ed="R082" n="0418b17"/>如幻不实。故得正显中道。远離断常空有等戏论 <lb ed="X" n="0310a06"/><lb ed="R082" n="0418b18"/>也。彼既妄执诸法法性决定实有。为避诘难。谩云 <lb ed="X" n="0310a07"/><lb ed="R082" n="0419a01"/>非有非无。既非无执之<anchor xml:id="nkr_note_add_0310a0701" n="0310a0701"/><anchor xml:id="beg0310a0701" n="0310a0701"/>但<anchor xml:id="end0310a0701"/>遮。只是四谤之所摄。岂 <lb ed="X" n="0310a08"/><lb ed="R082" n="0419a02"/>可以其言语滥同。而谬许为正法哉。然外道妄执 <lb ed="X" n="0310a09"/><lb ed="R082" n="0419a03"/>心外实法。故四句皆名为谤。若能了知心外无法。 <lb ed="X" n="0310a10"/><lb ed="R082" n="0419a04"/>无所执著。则四句便为四门。谓法与法性一亦可。 <lb ed="X" n="0310a11"/><lb ed="R082" n="0419a05"/>如波即水故。谓法与法性异亦可。如水非波故。谓 <lb ed="X" n="0310a12"/><lb ed="R082" n="0419a06"/>法与法性亦一亦异亦可。真故相无别。俗故相有 <lb ed="X" n="0310a13"/><lb ed="R082" n="0419a07"/>别故。谓法与法性非一非异亦可。不变恒随缘。随 <lb ed="X" n="0310a14"/><lb ed="R082" n="0419a08"/>缘恒不变故。初破外道竟。</p><p xml:id="pX51p0310a1411" cb:place="inline">△二破馀乘二。初假问 <lb ed="X" n="0310a15"/><lb ed="R082" n="0419a09"/>总破。二随执别破。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310a16"/><lb ed="R082" n="0419a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0310a1601">馀乘所执離识实有色等诸法。如何非有<note place="inline">答</note>。彼所执 <lb ed="X" n="0310a17"/><lb ed="R082" n="0419a11"/>色。不相应行。及诸无为。理非有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310a18"/><lb ed="R082" n="0419a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0310a1801">不秉大乘实教。唯执方便权说。故名馀乘。彼计五 <lb ed="X" n="0310a19"/><lb ed="R082" n="0419a13"/>位七十五法。心法唯一。心所法有四十六。色法十 <lb ed="X" n="0310a20"/><lb ed="R082" n="0419a14"/>一。不相应行十四。无为法三。妄谓色不相应及无 <lb ed="X" n="0310a21"/><lb ed="R082" n="0419a15"/>为法。離心心所别有实性。故今就彼所执破之。</p><p xml:id="pX51p0310a2119" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0310a22"/><lb ed="R082" n="0419a16"/>二随执别破三。初破色法。二破不相应行。三破无 <lb ed="X" n="0310a23"/><lb ed="R082" n="0419a17"/>为法。初中二。初破对无对。二破表无表。初又二。初 <lb ed="X" n="0310a24"/><lb ed="R082" n="0419a18"/>标列。二别破。今初。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0310b" n="0310b"/> <lb ed="X" n="0310b01"/><lb ed="R082" n="0419b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0310b0101">且所执色。总有二种。一者有对。极微所成。二者无对。 <lb ed="X" n="0310b02"/><lb ed="R082" n="0419b02"/>非极微成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310b03"/><lb ed="R082" n="0419b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0310b0301">有对色。谓五根五尘。无对色。谓法处所摄色也。大 <lb ed="X" n="0310b04"/><lb ed="R082" n="0419b04"/>乘则明皆是识之相分。馀乘妄执有对是极微成。 <lb ed="X" n="0310b05"/><lb ed="R082" n="0419b05"/>无对非极微成。然皆谓是心外实色。</p><p xml:id="pX51p0310b0515" cb:place="inline">△二别破二。 <lb ed="X" n="0310b06"/><lb ed="R082" n="0419b06"/>初破有对。二破无对。初中二。初明有对非实。二明 <lb ed="X" n="0310b07"/><lb ed="R082" n="0419b07"/>唯是识变。初又二。初略明。二廣显。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310b08"/><lb ed="R082" n="0419b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0310b0801">彼有对色。定非实有。能成极微非实有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310b09"/><lb ed="R082" n="0419b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0310b0901">△二廣显二。初明能成极微不实。二结所成有对 <lb ed="X" n="0310b10"/><lb ed="R082" n="0419b10"/>不实。初又二。初约质碍有无破。二约方分有无破。 <lb ed="X" n="0310b11"/><lb ed="R082" n="0419b11"/>今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310b12"/><lb ed="R082" n="0419b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0310b1201">谓诸极微若有质碍。应如甁等。是假非实。若无质碍。 <lb ed="X" n="0310b13"/><lb ed="R082" n="0419b13"/>应如非色。如何可集成甁衣等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310b14"/><lb ed="R082" n="0419b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0310b1401">汝所执极微是有法。是假非实宗。因云有质碍故。 <lb ed="X" n="0310b15"/><lb ed="R082" n="0419b15"/>喩如甁等。又极微是有法。不可集成有对色宗。因 <lb ed="X" n="0310b16"/><lb ed="R082" n="0419b16"/>云无质碍故。喩如非色。</p><p xml:id="pX51p0310b1610" cb:place="inline">△二约方分有无破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310b17"/><lb ed="R082" n="0419b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0310b1701">又诸极微若有方分。必可分析。便非实有。若无方分。 <lb ed="X" n="0310b18"/><lb ed="R082" n="0419b18"/>则如非色。云何和合<note place="inline">而能</note>承光发影<note place="inline">试观</note>。日轮纔擧照柱 <lb ed="X" n="0310b19"/><lb ed="R082" n="0420a01"/>等时。东西两边光影各现<note place="inline">东边</note>。承光<note place="inline">西边</note>。发影。处既不同。 <lb ed="X" n="0310b20"/><lb ed="R082" n="0420a02"/>所执极微。定有方分。又若<note place="inline">眼</note>见<note place="inline">身</note>触壁等物时。唯得 <lb ed="X" n="0310b21"/><lb ed="R082" n="0420a03"/>此边。不得彼分。既和合物即诸极微。故此极微必有 <lb ed="X" n="0310b22"/><lb ed="R082" n="0420a04"/>方分。又诸极微随所住处。必有上下四方差别<note place="inline">若</note>。不 <lb ed="X" n="0310b23"/><lb ed="R082" n="0420a05"/>尔<note place="inline">者。即如非色。无所质碍</note>便无共和集<note place="inline">成粗色</note>義。或<note place="inline">许极微互</note>相涉入 <lb ed="X" n="0310b24"/><lb ed="R082" n="0420a06"/><note place="inline">既无质碍</note>。应<note place="inline">亦</note>成粗不<note place="inline">色。今既许和集成粗。</note>由此极微定有方分<note place="inline">又彼 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0310c" n="0310c"/> <lb ed="X" n="0310c01"/><lb ed="R082" n="0420a07"/>既</note>。执<note place="inline">所成</note>有对<note place="inline">果</note>色即诸极微。若<note place="inline">极微</note>无方分<note place="inline">者则</note>应<note place="inline">有对色亦</note> <lb ed="X" n="0310c02"/><lb ed="R082" n="0420a08"/>无障隔。若<note place="inline">许</note>尔<note place="inline">者</note>。便非障碍有对。是故汝等所执极 <lb ed="X" n="0310c03"/><lb ed="R082" n="0420a09"/>微。必有方分。有方分故。便可分析。定非实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310c04"/><lb ed="R082" n="0420a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0310c0401">先破有方分云。极微是有法。定非实有宗。因云有 <lb ed="X" n="0310c05"/><lb ed="R082" n="0420a11"/>方分可分析故。喩如甁衣等。次破无方分云。极微 <lb ed="X" n="0310c06"/><lb ed="R082" n="0420a12"/>是有法。不能和合承光发影宗。因云无方分故。喩 <lb ed="X" n="0310c07"/><lb ed="R082" n="0420a13"/>如非色。次更种种推穷。明其必有方分。如文可知。 <lb ed="X" n="0310c08"/><lb ed="R082" n="0420a14"/>初明能成极微不实竟。</p><p xml:id="pX51p0310c0810" cb:place="inline">△二结所成有对不实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310c09"/><lb ed="R082" n="0420a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0310c0901">故有对色实有不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310c10"/><lb ed="R082" n="0420a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0310c1001">既非实有。则唯识所变明矣。初明有对非实竟。</p><p xml:id="pX51p0310c1019" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0310c11"/><lb ed="R082" n="0420a17"/>二明唯识所变三。初总征释。二依缘各释。三总结 <lb ed="X" n="0310c12"/><lb ed="R082" n="0420a18"/>成。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310c13"/><lb ed="R082" n="0420b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0310c1301">五识岂无所依缘色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310c14"/><lb ed="R082" n="0420b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0310c1401">此总征也。所依色。谓五根。所缘色。谓五尘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310c15"/><lb ed="R082" n="0420b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0310c1501">虽非无色。而是识变。谓识生时。内因缘力。变似眼等 <lb ed="X" n="0310c16"/><lb ed="R082" n="0420b04"/>色等相现。即以此相为所依缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310c17"/><lb ed="R082" n="0420b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0310c1701">此总释也。虽非无所依所缘之十种色。而即是识 <lb ed="X" n="0310c18"/><lb ed="R082" n="0420b06"/>之所变现。谓五识生时。由内第八识执持相分种 <lb ed="X" n="0310c19"/><lb ed="R082" n="0420b07"/>子因缘熏习之力。变似眼等五根。色等五尘之相 <lb ed="X" n="0310c20"/><lb ed="R082" n="0420b08"/>而现。由是五识。即以此第八识所现根尘之相而 <lb ed="X" n="0310c21"/><lb ed="R082" n="0420b09"/>为亲所依疏所缘。非是识外别有极微所成。</p><p xml:id="pX51p0310c2118" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0310c22"/><lb ed="R082" n="0420b10"/>依缘各释二。初明所依。二明所缘。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0310c23"/><lb ed="R082" n="0420b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0310c2301">然眼等根。非现量得。以能发识。比知是有。此但功能。 <lb ed="X" n="0310c24"/><lb ed="R082" n="0420b12"/>非外所造。外有对色理既不成。故应但是内识变现。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0311a" n="0311a"/> <lb ed="X" n="0311a01"/><lb ed="R082" n="0420b13"/>发眼等识。名眼等根。此为所依。生眼等识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311a02"/><lb ed="R082" n="0420b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0311a0201">谓眼等五根。非如五尘之现量可得。特以能发五 <lb ed="X" n="0311a03"/><lb ed="R082" n="0420b15"/>识。故比量而知是有。此五根虽属色法。然但是第 <lb ed="X" n="0311a04"/><lb ed="R082" n="0420b16"/>八识上功能。非识外别有极微所造。以彼所执外 <lb ed="X" n="0311a05"/><lb ed="R082" n="0420b17"/>有对色。如上推破。理既不成。故应但是内识之所 <lb ed="X" n="0311a06"/><lb ed="R082" n="0420b18"/>变现。以其能发眼等五识。是故名为眼等五根。以 <lb ed="X" n="0311a07"/><lb ed="R082" n="0421a01"/>此为增上所依。而生眼等五识也。</p><p xml:id="pX51p0311a0714" cb:place="inline">△二明所缘二。 <lb ed="X" n="0311a08"/><lb ed="R082" n="0421a02"/>初总标有无。二别明有无。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311a09"/><lb ed="R082" n="0421a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0311a0901">此眼等识。外所缘缘理非有故。决定应许自识所变 <lb ed="X" n="0311a10"/><lb ed="R082" n="0421a04"/>为所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311a11"/><lb ed="R082" n="0421a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0311a1101">△二别明有无二。初明外所缘缘非有。二显内所 <lb ed="X" n="0311a12"/><lb ed="R082" n="0421a06"/>缘非无。初中二。初破执。二结况。初又四。初破计能 <lb ed="X" n="0311a13"/><lb ed="R082" n="0421a07"/>生为所缘缘。二破计和合为所缘缘。三破转计和 <lb ed="X" n="0311a14"/><lb ed="R082" n="0421a08"/>合时极微为所缘缘。四破转计极微和集位为所 <lb ed="X" n="0311a15"/><lb ed="R082" n="0421a09"/>缘缘。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311a16"/><lb ed="R082" n="0421a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0311a1601">谓能引生似自识者。汝执彼是此所缘缘。非但能生。 <lb ed="X" n="0311a17"/><lb ed="R082" n="0421a11"/>勿因缘等。亦名此识所缘缘故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311a18"/><lb ed="R082" n="0421a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0311a1801">此所破执。与观所缘缘论不同。彼论首破极微非 <lb ed="X" n="0311a19"/><lb ed="R082" n="0421a13"/>所缘缘。故云极微于五识。设缘非所缘。彼相识无 <lb ed="X" n="0311a20"/><lb ed="R082" n="0421a14"/>故。犹如眼根等。今此乃计五根为所缘缘。故云谓 <lb ed="X" n="0311a21"/><lb ed="R082" n="0421a15"/>能引生似自识者。汝执彼是此所缘缘。谓眼根引 <lb ed="X" n="0311a22"/><lb ed="R082" n="0421a16"/>生眼识。眼识似眼之能见。耳根引生耳识。耳识似 <lb ed="X" n="0311a23"/><lb ed="R082" n="0421a17"/>耳之能闻等。执彼五根。是此五识所缘也。然所缘 <lb ed="X" n="0311a24"/><lb ed="R082" n="0421a18"/>缘。要具能生带相二義。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0311a2401" n="0311a2401"/><anchor xml:id="beg0311a2401" n="0311a2401"/>但<anchor xml:id="end0311a2401"/>能生之一義也。若但 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0311b" n="0311b"/> <lb ed="X" n="0311b01"/><lb ed="R082" n="0421b01"/>能生。即可名所缘缘。则因缘及等无间缘。皆有能 <lb ed="X" n="0311b02"/><lb ed="R082" n="0421b02"/>生一義。勿亦可名所缘缘乎。</p><p xml:id="pX51p0311b0212" cb:place="inline">△二破计和合为所 <lb ed="X" n="0311b03"/><lb ed="R082" n="0421b03"/>缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311b04"/><lb ed="R082" n="0421b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0311b0401"><note place="inline">或计</note>眼等五识了色等时。但缘和合。似彼相故<note place="inline">彼亦非理</note>。非 <lb ed="X" n="0311b05"/><lb ed="R082" n="0421b05"/>和合相。异诸极微有实自体<note place="inline">以</note>。分析彼<note place="inline">和合物</note>时。似彼 <lb ed="X" n="0311b06"/><lb ed="R082" n="0421b06"/><note place="inline">和合物</note>相<note place="inline">之</note>。识定不生故。彼和合相既非实有。故不可 <lb ed="X" n="0311b07"/><lb ed="R082" n="0421b07"/>说是五识缘。勿第二月等。能生五识故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311b08"/><lb ed="R082" n="0421b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0311b0801">此与观所缘缘论所破是同。能破稍异。彼论纵许 <lb ed="X" n="0311b09"/><lb ed="R082" n="0421b09"/>所缘。夺其为缘。故云。和合于五识。设所缘非缘。彼 <lb ed="X" n="0311b10"/><lb ed="R082" n="0421b10"/>体实无故。犹如第二月。此无纵辞。但立量云。和合 <lb ed="X" n="0311b11"/><lb ed="R082" n="0421b11"/>是有法。非五识缘宗。因云非实有故。喩如第二月。</p> <lb ed="X" n="0311b12"/><lb ed="R082" n="0421b12"/><p xml:id="pX51p0311b1201">△三破转计和合时极微为所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311b13"/><lb ed="R082" n="0421b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0311b1301">非诸极微共和合位。可与五识各作所缘<note place="inline">以</note>。此识上 <lb ed="X" n="0311b14"/><lb ed="R082" n="0421b14"/>无<note place="inline">有</note>极微相故。非诸极微<note place="inline">各别</note>有<note place="inline">一</note>和合<note place="inline">之</note>相<note place="inline">可与五识各作 <lb ed="X" n="0311b15"/><lb ed="R082" n="0421b15"/>所缘以</note>。不和合时无此<note place="inline">和合</note>相故。非<note place="inline">可谓</note>和合之位。与不合 <lb ed="X" n="0311b16"/><lb ed="R082" n="0421b16"/>时。此诸极微体相有异。故<note place="inline">知</note>和合<note place="inline">之</note>位。如不合时<note place="inline">一般</note> <lb ed="X" n="0311b17"/><lb ed="R082" n="0421b17"/>色等极微<note place="inline">决</note>。非五识<note place="inline">所缘之</note>境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311b18"/><lb ed="R082" n="0421b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0311b1801">若谓于和合位。仍缘各各极微。则五识不带极微 <lb ed="X" n="0311b19"/><lb ed="R082" n="0422a01"/>之相。固不可也。若谓一一极微。各别有和合相。则 <lb ed="X" n="0311b20"/><lb ed="R082" n="0422a02"/>与不和合时体相应异。又不可也。若极微体相不 <lb ed="X" n="0311b21"/><lb ed="R082" n="0422a03"/>异。则和合时。极微仍自极微。岂得为五识境哉。</p><p xml:id="pX51p0311b2119" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0311b22"/><lb ed="R082" n="0422a04"/>四破转计极微和集位为所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311b23"/><lb ed="R082" n="0422a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0311b2301">有执色等一一极微不和集时。非五识境。共和集位。 <lb ed="X" n="0311b24"/><lb ed="R082" n="0422a06"/>辗转相资。有粗相生。为此识境。彼相实有。为此所缘。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0311c" n="0311c"/> <lb ed="X" n="0311c01"/><lb ed="R082" n="0422a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0311c0101">此叙转计也。粗相为此识境。是具带相之義。彼相 <lb ed="X" n="0311c02"/><lb ed="R082" n="0422a08"/>不離极微。体是实有。是具能生之義。二支无缺。故 <lb ed="X" n="0311c03"/><lb ed="R082" n="0422a09"/>为此识之所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311c04"/><lb ed="R082" n="0422a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0311c0401">彼执不然<note place="inline">以极微</note>。共和集位。与未集时体相一故<note place="inline">若谓五识 <lb ed="X" n="0311c05"/><lb ed="R082" n="0422a11"/>缘彼极微和集。则如</note>。甁瓯等物<note place="inline">大小既同。能成之</note>。极微<note place="inline">亦相</note>等者。缘彼<note place="inline">甁瓯 <lb ed="X" n="0311c06"/><lb ed="R082" n="0422a12"/>等</note>相<note place="inline">之</note>识。应无别故<note place="inline">若甁瓯有别者。则于</note>。共和集位。一一极微 <lb ed="X" n="0311c07"/><lb ed="R082" n="0422a13"/>各各应捨微圆相故<note place="inline">若不捨者</note>。非<note place="inline">缘甁瓯等</note>粗相<note place="inline">之</note>识<note place="inline">能</note>。缘<note place="inline">极微</note> <lb ed="X" n="0311c08"/><lb ed="R082" n="0422a14"/>细相<note place="inline">之</note>境<note place="inline">若许粗相识缘细相境者</note>。勿馀境识<note place="inline">亦应互</note>。缘馀境故<note place="inline">则</note>。 <lb ed="X" n="0311c09"/><lb ed="R082" n="0422a15"/>一识应<note place="inline">可</note>缘一切境故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311c10"/><lb ed="R082" n="0422a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0311c1001">假如一甁。集万极微所成。复有一瓯。亦万极微所 <lb ed="X" n="0311c11"/><lb ed="R082" n="0422a17"/>成。则等是一万极微。有何差别。汝执五识缘彼极 <lb ed="X" n="0311c12"/><lb ed="R082" n="0422a18"/>微和集。便不应见甁瓯差别。若见差别。便应极微 <lb ed="X" n="0311c13"/><lb ed="R082" n="0422b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0311c1301" n="0311c1301"/><anchor xml:id="beg0311c1301" n="0311c1301"/>已<anchor xml:id="end0311c1301"/>捨本相。若极微不捨本相。断非五识之所能缘。 <lb ed="X" n="0311c14"/><lb ed="R082" n="0422b02"/>若许五粗相识。得缘极微细相境。亦应许眼识。得 <lb ed="X" n="0311c15"/><lb ed="R082" n="0422b03"/>缘声香味触等矣。岂可乎哉。初破执竟。</p><p xml:id="pX51p0311c1516" cb:place="inline">△二结况。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311c16"/><lb ed="R082" n="0422b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0311c1601">许有极微。尙致此失。况无识外真实极微。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311c17"/><lb ed="R082" n="0422b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0311c1701">前来种种破斥。犹是纵许极微是实。尙招如此过 <lb ed="X" n="0311c18"/><lb ed="R082" n="0422b06"/>失。况识外何尝别有真实极微。寧得执有外所缘 <lb ed="X" n="0311c19"/><lb ed="R082" n="0422b07"/>缘也哉。初明外所缘缘非有竟。</p><p xml:id="pX51p0311c1913" cb:place="inline">△二显内所缘缘 <lb ed="X" n="0311c20"/><lb ed="R082" n="0422b08"/>不无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311c21"/><lb ed="R082" n="0422b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0311c2101">由此定知自识所变似色等相<note place="inline">以</note>。为<note place="inline">五识真</note>所缘缘<note place="inline">以</note>。 <lb ed="X" n="0311c22"/><lb ed="R082" n="0422b10"/>见<note place="inline">分</note>托彼<note place="inline">似色而</note>生<note place="inline">即变</note>。带彼相<note place="inline">状而为所缘虑</note>故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0311c23"/><lb ed="R082" n="0422b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0311c2301">带彼相故。是所缘二字之義。见托彼生。是下一缘 <lb ed="X" n="0311c24"/><lb ed="R082" n="0422b12"/>字之義。此正释所缘缘。唯是自识所变相分。非心 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0312a" n="0312a"/> <lb ed="X" n="0312a01"/><lb ed="R082" n="0422b13"/>外法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312a02"/><lb ed="R082" n="0422b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0312a0201">然识变时。随<note place="inline">彼本质</note>量<note place="inline">之</note>大小。顿现一相。非别变作众 <lb ed="X" n="0312a03"/><lb ed="R082" n="0422b15"/>多极微<note place="inline">而</note>合成一物<note place="inline">也。阿含及馀经中。不过</note>为执粗色有实体 <lb ed="X" n="0312a04"/><lb ed="R082" n="0422b16"/>者。<persName>佛</persName>说极微。令其除析<note place="inline">以知无实</note>非谓诸色实有极微<note place="inline">又</note>。 <lb ed="X" n="0312a05"/><lb ed="R082" n="0422b17"/>诸<note place="inline">修</note>瑜伽<note place="inline">观之</note>师。以假想慧。于粗色相。渐次除析。至不 <lb ed="X" n="0312a06"/><lb ed="R082" n="0422b18"/>可析。假说极微。虽此极微。犹有方分。而不可析。若更 <lb ed="X" n="0312a07"/><lb ed="R082" n="0423a01"/>析之。便似空现。不名为色。故说极微是色边际。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312a08"/><lb ed="R082" n="0423a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0312a0801">此申明识所变相。犹如镜中随量顿变。非先变极 <lb ed="X" n="0312a09"/><lb ed="R082" n="0423a03"/>微。後合成物也。次更释疑。谓教中所说极微。不过 <lb ed="X" n="0312a10"/><lb ed="R082" n="0423a04"/>欲显粗色是假。非谓别许极微是实。又观中所见 <lb ed="X" n="0312a11"/><lb ed="R082" n="0423a05"/>极微。不过依假想慧。假说为色边际。亦岂有心外 <lb ed="X" n="0312a12"/><lb ed="R082" n="0423a06"/>实极微哉。瑜伽。此云相应。依大乘理。修于假想事 <lb ed="X" n="0312a13"/><lb ed="R082" n="0423a07"/>定。事理相应。名瑜伽师。二依缘各释竟。</p><p xml:id="pX51p0312a1316" cb:place="inline">△三总结 <lb ed="X" n="0312a14"/><lb ed="R082" n="0423a08"/>成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312a15"/><lb ed="R082" n="0423a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0312a1501">由此应知诸有对色。皆识变现。非极微成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312a16"/><lb ed="R082" n="0423a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0312a1601">初破有对竟。</p><p xml:id="pX51p0312a1606" cb:place="inline">△二破无对。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312a17"/><lb ed="R082" n="0423a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0312a1701">馀无对色。是此<note place="inline">有对之流</note>类故。亦非实有。或无对故<note place="inline">便</note>。如 <lb ed="X" n="0312a18"/><lb ed="R082" n="0423a12"/>心心所<note place="inline">一般。</note>定非实色。诸有对色。现有色相。以理推究 <lb ed="X" n="0312a19"/><lb ed="R082" n="0423a13"/>離识尙无。况无对色。现无色相。而<note place="inline">岂</note>可说为真实色 <lb ed="X" n="0312a20"/><lb ed="R082" n="0423a14"/>法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312a21"/><lb ed="R082" n="0423a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0312a2101">五尘落谢影子。名无对色。即法尘也。初破对无对 <lb ed="X" n="0312a22"/><lb ed="R082" n="0423a16"/>竟。</p><p xml:id="pX51p0312a2202" cb:place="inline">△二破表无表三。初总征释。二别破执。三结唯 <lb ed="X" n="0312a23"/><lb ed="R082" n="0423a17"/>识。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312a24"/><lb ed="R082" n="0423a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0312a2401">表无表色。岂非实有<note place="inline">答</note>。此非实有。所以者何。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0312b" n="0312b"/> <lb ed="X" n="0312b01"/><lb ed="R082" n="0423b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0312b0101">△二别破执二。初别破表无表。二总明三业道。初 <lb ed="X" n="0312b02"/><lb ed="R082" n="0423b02"/>又三。初破身表。二破语表。三破无表。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312b03"/><lb ed="R082" n="0423b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0312b0301">且身表色若是实有。以何为性。若言是形<note place="inline">量</note>。便非实 <lb ed="X" n="0312b04"/><lb ed="R082" n="0423b04"/>有。可分析故。长<note place="inline">短</note>等<note place="inline">形。析至</note>极微<note place="inline">即便</note>。不可得故。若言是 <lb ed="X" n="0312b05"/><lb ed="R082" n="0423b05"/>动<note place="inline">作。</note>亦非实有。纔生即灭<note place="inline">不至馀方</note>。无<note place="inline">有</note>动<note place="inline">转</note>義故。有为 <lb ed="X" n="0312b06"/><lb ed="R082" n="0423b06"/>法灭。不待因故。灭若待因<note place="inline">便成果法</note>。应非灭故。若言<note place="inline">别</note>有 <lb ed="X" n="0312b07"/><lb ed="R082" n="0423b07"/><note place="inline">一种</note>色<note place="inline">法。</note>非<note place="inline">靑黄等</note>显<note place="inline">色。</note>非<note place="inline">长短等</note>形<note place="inline">色。乃</note>心<note place="inline">之力用</note>所引生<note place="inline">者。由 <lb ed="X" n="0312b08"/><lb ed="R082" n="0423b08"/>此</note>能动手等。名身表业。理亦不然。此<note place="inline">一种色。</note>若<note place="inline">言</note>是动。 <lb ed="X" n="0312b09"/><lb ed="R082" n="0423b09"/>義如前破。若是动因。应即风界。风<note place="inline">则无体。</note>无<note place="inline">可</note>表示。不 <lb ed="X" n="0312b10"/><lb ed="R082" n="0423b10"/>应名表。又<note place="inline">风是触微。</note>触<note place="inline">唯无记。</note>不应通善恶性。非显香味<note place="inline">亦唯 <lb ed="X" n="0312b11"/><lb ed="R082" n="0423b11"/>无记</note>。类触应知。故身表业。定非实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312b12"/><lb ed="R082" n="0423b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0312b1201">于五尘中。色有二种。一者显色。即靑黄赤白等。亦 <lb ed="X" n="0312b13"/><lb ed="R082" n="0423b13"/>名实色。二者形色。即长短方圆等。亦名假色。其声 <lb ed="X" n="0312b14"/><lb ed="R082" n="0423b14"/>香味触。虽名实色。皆非显色。亦非形色。但是有对 <lb ed="X" n="0312b15"/><lb ed="R082" n="0423b15"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0312b1501" n="0312b1501"/><anchor xml:id="beg0312b1501" n="0312b1501"/>已<anchor xml:id="end0312b1501"/>。又五尘唯色声二种。通于善恶无记三性。香 <lb ed="X" n="0312b16"/><lb ed="R082" n="0423b16"/>味触三。唯属无记。今身表通三性业。故不应以触 <lb ed="X" n="0312b17"/><lb ed="R082" n="0423b17"/>香味为身表也。馀可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312b18"/><lb ed="R082" n="0423b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0312b1801">然心为因。令<note place="inline">本</note>识所变手等色相生灭相续。转趣馀 <lb ed="X" n="0312b19"/><lb ed="R082" n="0424a01"/>方<note place="inline">虽非实动。</note>似有动作。表示心故。假名身表。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312b20"/><lb ed="R082" n="0424a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0312b2001">前破身表非实。此明不壞假名。而假名唯依识变。 <lb ed="X" n="0312b21"/><lb ed="R082" n="0424a03"/>还表于心。究竟心外更无实法也。</p><p xml:id="pX51p0312b2114" cb:place="inline">△二破语表。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312b22"/><lb ed="R082" n="0424a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0312b2201">语表亦非实有声性。一刹那声<note place="inline">纵许是实</note>。无诠表故。多念 <lb ed="X" n="0312b23"/><lb ed="R082" n="0424a05"/>相续<note place="inline">虽能诠表</note>。便非实故。外有对色。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0312b2301" n="0312b2301"/><anchor xml:id="beg0312b2301" n="0312b2301"/>已<anchor xml:id="end0312b2301"/>破故<note place="inline">不可仍执。为实有也</note>。 <lb ed="X" n="0312b24"/><lb ed="R082" n="0424a06"/>然因<note place="inline">第六</note>心故<note place="inline">于本</note>。识<note place="inline">上。</note>变似<note place="inline">音</note>声。生灭相续。似有表示。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0312c" n="0312c"/> <lb ed="X" n="0312c01"/><lb ed="R082" n="0424a07"/>假名语表。于理无违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312c02"/><lb ed="R082" n="0424a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0312c0201">亦先破执实。次立假名。如文可知。</p><p xml:id="pX51p0312c0214" cb:place="inline">△三破无表。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312c03"/><lb ed="R082" n="0424a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0312c0301">表既实无。无表寧实。然依思愿善恶分<note place="inline">剂定</note>限。假立无 <lb ed="X" n="0312c04"/><lb ed="R082" n="0424a10"/>表。理亦无违。谓此<note place="inline">无表。</note>或依<note place="inline">于能</note>发勝身语<note place="inline">之</note>善<note place="inline">思</note>恶思 <lb ed="X" n="0312c05"/><lb ed="R082" n="0424a11"/><note place="inline">所熏</note>种<note place="inline">子</note>增长位<note place="inline">而假</note>立。或依定中<note place="inline">能</note>止身语<note place="inline">二</note>恶<note place="inline">之</note>现 <lb ed="X" n="0312c06"/><lb ed="R082" n="0424a12"/>行思<note place="inline">而假</note>立故<note place="inline">此二种无表。皆依思立。但</note>是假有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312c07"/><lb ed="R082" n="0424a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0312c0701">无表色。即无作假色也。此复有二。一律仪戒。二定 <lb ed="X" n="0312c08"/><lb ed="R082" n="0424a14"/>共戒。律仪有善有恶。定共则唯是善。不言道共者。 <lb ed="X" n="0312c09"/><lb ed="R082" n="0424a15"/>道亦能发无作。但既由道力所发。决不计为心外 <lb ed="X" n="0312c10"/><lb ed="R082" n="0424a16"/>实法。故不辨之。发勝身语恶思。谓期心作尔许时 <lb ed="X" n="0312c11"/><lb ed="R082" n="0424a17"/>恶律仪业。此心熏于本识。遂发尔许时无作恶律 <lb ed="X" n="0312c12"/><lb ed="R082" n="0424a18"/>仪也。发勝身语善思。谓期心受何等善戒。此心熏 <lb ed="X" n="0312c13"/><lb ed="R082" n="0424b01"/>于本识。随发何等无作戒也。定中止恶行思。即定 <lb ed="X" n="0312c14"/><lb ed="R082" n="0424b02"/>共戒。亦发无作。但是不作恶故。故名无表。初别破 <lb ed="X" n="0312c15"/><lb ed="R082" n="0424b03"/>表无表竟。</p><p xml:id="pX51p0312c1505" cb:place="inline">△二总明三业道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0312c16"/><lb ed="R082" n="0424b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0312c1601"><persName>世尊</persName>经中。说有三业<note place="inline">今但言心思。而</note>。撥<note place="inline">无</note>身语<note place="inline">二</note>业。岂不违 <lb ed="X" n="0312c17"/><lb ed="R082" n="0424b05"/>经<note place="inline">答</note>。不撥<note place="inline">身语二业</note>为无。<anchor xml:id="nkr_note_add_0312c1701" n="0312c1701"/><anchor xml:id="beg0312c1701" n="0312c1701"/>但<anchor xml:id="end0312c1701"/>言非<note place="inline">汝等所执实</note>色。能动身<note place="inline">之</note>思 <lb ed="X" n="0312c18"/><lb ed="R082" n="0424b06"/><note place="inline">与身相应</note>。说名身业。能发语<note place="inline">之</note>思<note place="inline">与语相应</note>。说名语业<note place="inline">其</note>。审<note place="inline">虑</note> <lb ed="X" n="0312c19"/><lb ed="R082" n="0424b07"/>决<note place="inline">定</note>二思<note place="inline">与</note>。意相应故<note place="inline">能</note>。作动<note place="inline">于</note>意故。说名意业<note place="inline">发</note>。 <lb ed="X" n="0312c20"/><lb ed="R082" n="0424b08"/>起身语<note place="inline">之</note>思。有所造作。说名为业<note place="inline">此之身语</note>。是审决<note place="inline">二</note>思 <lb ed="X" n="0312c21"/><lb ed="R082" n="0424b09"/>所遊履故<note place="inline">又作善恶二因</note>。通生<note place="inline">或</note>苦<note place="inline">或</note>乐<note place="inline">二种</note>异熟果故。亦名 <lb ed="X" n="0312c22"/><lb ed="R082" n="0424b10"/>为道<note place="inline">是</note>。故前<note place="inline">身口</note>七<note place="inline">支</note>业道。亦<note place="inline">以</note>思为自性。或身语<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0312c23"/><lb ed="R082" n="0424b11"/>表<note place="inline">体虽非思。而由</note>。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0312001" n="0312001"/>中思<note place="inline">所</note>发<note place="inline">动</note>故。假说为业<note place="inline">又是</note>。思所履故。说 <lb ed="X" n="0312c24"/><lb ed="R082" n="0424b12"/>名业道。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0313a" n="0313a"/> <lb ed="X" n="0313a01"/><lb ed="R082" n="0424b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0313a0101">思有三种。一动发勝思。二审虑思。三决定思。道者。 <lb ed="X" n="0313a02"/><lb ed="R082" n="0424b14"/>路也。通也。馀可知。二别破执竟。</p><p xml:id="pX51p0313a0213" cb:place="inline">△三结唯识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313a03"/><lb ed="R082" n="0424b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0313a0301">由此应知实无外色。唯有内识。变似色生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313a04"/><lb ed="R082" n="0424b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0313a0401">初破色法竟。</p><p xml:id="pX51p0313a0406" cb:place="inline">△二破不相应行三。初总明无实体 <lb ed="X" n="0313a05"/><lb ed="R082" n="0424b17"/>用。二别破得非得等。三傍破执随眠。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313a06"/><lb ed="R082" n="0424b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0313a0601">不相应行。亦非实有。所以者何。得非得等。非如色心 <lb ed="X" n="0313a07"/><lb ed="R082" n="0425a01"/>及诸心所体相可得。非异色心及诸心所作用可得。 <lb ed="X" n="0313a08"/><lb ed="R082" n="0425a02"/>由此故知定非实有。<anchor xml:id="nkr_note_add_0313a0801" n="0313a0801"/><anchor xml:id="beg0313a0801" n="0313a0801"/>但<anchor xml:id="end0313a0801"/>依色等分位假立。此<note place="inline">有法。</note>定非 <lb ed="X" n="0313a09"/><lb ed="R082" n="0425a03"/>异色心心所有实体用<note place="inline">宗。</note>如色心等<note place="inline">喩。</note>许<note place="inline">行</note>蕴摄故 <lb ed="X" n="0313a10"/><lb ed="R082" n="0425a04"/><note place="inline">因。</note>或心心所及色无为所不摄故<note place="inline">因。</note>如毕竟无<note place="inline">喩。</note>定 <lb ed="X" n="0313a11"/><lb ed="R082" n="0425a05"/>非实有<note place="inline">宗。</note>或馀实法所不摄故<note place="inline">因。</note>如馀假法<note place="inline">喩。</note>非实 <lb ed="X" n="0313a12"/><lb ed="R082" n="0425a06"/>有体<note place="inline">宗</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313a13"/><lb ed="R082" n="0425a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0313a1301">相应者。和顺義。谓得等非能缘故。不与心心所法 <lb ed="X" n="0313a14"/><lb ed="R082" n="0425a08"/>相应。非质碍故。不与色法相应。有生灭故。不与无 <lb ed="X" n="0313a15"/><lb ed="R082" n="0425a09"/>为法相应。简非四位法故。名为不相应行。大乘假 <lb ed="X" n="0313a16"/><lb ed="R082" n="0425a10"/>立二十四种。皆非识外实有。小乘立十四种。皆执 <lb ed="X" n="0313a17"/><lb ed="R082" n="0425a11"/>实有。故今破之。凡申三量总以此字为前陈有法。 <lb ed="X" n="0313a18"/><lb ed="R082" n="0425a12"/>即指彼所执十四种也。一云。定非异色心心所有 <lb ed="X" n="0313a19"/><lb ed="R082" n="0425a13"/>实体用宗。因云许行蕴摄故。喩如色心等。二云。定 <lb ed="X" n="0313a20"/><lb ed="R082" n="0425a14"/>非实有宗。因云或心心所及色无为所不摄故。喩 <lb ed="X" n="0313a21"/><lb ed="R082" n="0425a15"/>如毕竟无。三云。非实有体宗。因云馀实法所不摄 <lb ed="X" n="0313a22"/><lb ed="R082" n="0425a16"/>故。喩如馀假法。馀实法。指色及心心所。馀假法。指 <lb ed="X" n="0313a23"/><lb ed="R082" n="0425a17"/>镜花水月等也。</p><p xml:id="pX51p0313a2307" cb:place="inline">△二别破得非得等为六。初破得 <lb ed="X" n="0313a24"/><lb ed="R082" n="0425a18"/>非得。二破众同分。三破命根。四破无心定等。五破 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0313b" n="0313b"/> <lb ed="X" n="0313b01"/><lb ed="R082" n="0425b01"/>诸有为相。六破名句文身。初中二。初征答破斥。二 <lb ed="X" n="0313b02"/><lb ed="R082" n="0425b02"/>结申正義。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313b03"/><lb ed="R082" n="0425b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0313b0301">且彼如何知得非得。异色心等有实体用。契经说故。 <lb ed="X" n="0313b04"/><lb ed="R082" n="0425b04"/>如说如是補特伽罗。成就善恶。圣者成就十无学法。 <lb ed="X" n="0313b05"/><lb ed="R082" n="0425b05"/>又说异生不成就圣法。诸阿罗汉不成就烦恼。成不 <lb ed="X" n="0313b06"/><lb ed="R082" n="0425b06"/>成<note place="inline">之为</note>言<note place="inline">正</note>。显得<note place="inline">与</note>非得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313b07"/><lb ed="R082" n="0425b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0313b0701">且彼下。大乘征。契经下。馀乘答也。十无学法。谓正 <lb ed="X" n="0313b08"/><lb ed="R082" n="0425b08"/>语。正业。正命。正念。正定。正见。正思惟。正精进。正解 <lb ed="X" n="0313b09"/><lb ed="R082" n="0425b09"/>脱。正智也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313b10"/><lb ed="R082" n="0425b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0313b1001">经不说此异色心等有实体用。为证不成。亦说轮王 <lb ed="X" n="0313b11"/><lb ed="R082" n="0425b11"/>成就七宝。岂即<note place="inline">实自</note>成就<note place="inline">女臣象马之</note>他身<note place="inline">及珠轮之</note>非情<note place="inline">耶。</note>若 <lb ed="X" n="0313b12"/><lb ed="R082" n="0425b12"/>谓于宝有自在力。假说成就<note place="inline">非别实有得之一法。则一切有情</note>。于善 <lb ed="X" n="0313b13"/><lb ed="R082" n="0425b13"/>恶法。何不许然<note place="inline">亦是假说成就。</note>而<note place="inline">必</note>执<note place="inline">为</note>实<note place="inline">有一</note>得<note place="inline">法耶。</note>若谓七 <lb ed="X" n="0313b14"/><lb ed="R082" n="0425b14"/>宝在现在故。可假说成。寧知所成善恶等法<note place="inline">独</note>。離现 <lb ed="X" n="0313b15"/><lb ed="R082" n="0425b15"/>在有<note place="inline">耶若。</note>離现<note place="inline">在。则诸善恶</note>实法理非有故。现在必有善种 <lb ed="X" n="0313b16"/><lb ed="R082" n="0425b16"/>等故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313b17"/><lb ed="R082" n="0425b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0313b1701">此下皆大乘破斥也。等者。指恶种及无漏种。<anchor xml:id="nkr_note_add_0313b1701" n="0313b1701"/><anchor xml:id="beg0313b1701" n="0313b1701"/>已<anchor xml:id="end0313b1701"/>前 <lb ed="X" n="0313b18"/><lb ed="R082" n="0425b18"/>先明得无体。<anchor xml:id="nkr_note_add_0313b1801" n="0313b1801"/><anchor xml:id="beg0313b1801" n="0313b1801"/>已<anchor xml:id="end0313b1801"/>後更明得无用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313b19"/><lb ed="R082" n="0426a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0313b1901">又得于法。有何勝用。若言<note place="inline">此得于一切法是</note>能起<note place="inline">因。则一切有情。皆</note> <lb ed="X" n="0313b20"/><lb ed="R082" n="0426a02"/>应<note place="inline">以此得而</note>起无为<note place="inline">圣法。又</note>一切<note place="inline">草木等</note>非情<note place="inline">不具此得。</note>应永不起 <lb ed="X" n="0313b21"/><lb ed="R082" n="0426a03"/><note place="inline">何故现有非情生起。又</note>。未得<note place="inline">善法者。及虽得善法而</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0313b2101" n="0313b2101"/><anchor xml:id="beg0313b2101" n="0313b2101"/>已<anchor xml:id="end0313b2101"/>失<note place="inline">者。亦无此得。</note>应永不 <lb ed="X" n="0313b22"/><lb ed="R082" n="0426a04"/>生<note place="inline">善法。何故现有未得善法而今得。亦有<anchor xml:id="nkr_note_add_0313b2201" n="0313b2201"/><anchor xml:id="beg0313b2201" n="0313b2201"/>已<anchor xml:id="end0313b2201"/>失善法而後得者。</note>若<note place="inline">谓未得<anchor xml:id="nkr_note_add_0313b2202" n="0313b2202"/><anchor xml:id="beg0313b2202" n="0313b2202"/>已<anchor xml:id="end0313b2202"/>失。虽无现得。由有</note> <lb ed="X" n="0313b23"/><lb ed="R082" n="0426a05"/>俱生<note place="inline">之</note>得为因<note place="inline">所以能复</note>。起者<note place="inline">则汝</note>。所执<note place="inline">生与生生。此之</note>二<note place="inline">种</note>生<note place="inline">缘</note> <lb ed="X" n="0313b24"/><lb ed="R082" n="0426a06"/>便为无用。又具善恶无记<note place="inline">三性之因为俱生</note>得者<note place="inline">则于一时之中</note>。善 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0313c" n="0313c"/> <lb ed="X" n="0313c01"/><lb ed="R082" n="0426a07"/>恶无记<note place="inline">亦</note>应顿现<note place="inline">在</note>前。若<note place="inline">谓更</note>待馀因<note place="inline">故不顿现。则此</note>得便<note place="inline">为</note> <lb ed="X" n="0313c02"/><lb ed="R082" n="0426a08"/>无用。若<note place="inline">更计云。</note>得<note place="inline">之</note>于法是不失因<note place="inline">一切</note>。有情由此<note place="inline">得因乃能</note> <lb ed="X" n="0313c03"/><lb ed="R082" n="0426a09"/>成就彼<note place="inline">善恶等法</note>故<note place="inline">然而</note>。诸可成法<note place="inline">总</note>。不離<note place="inline">于</note>有情。若離有 <lb ed="X" n="0313c04"/><lb ed="R082" n="0426a10"/>情。实不可得。故得于法。俱为无用。得实无故。非得亦 <lb ed="X" n="0313c05"/><lb ed="R082" n="0426a11"/>无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313c06"/><lb ed="R082" n="0426a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0313c0601">初征答破斥竟。</p><p xml:id="pX51p0313c0607" cb:place="inline">△二结申正義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313c07"/><lb ed="R082" n="0426a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0313c0701">然依有情可成诸法分位。假立三种成就。一种子成 <lb ed="X" n="0313c08"/><lb ed="R082" n="0426a14"/>就。二自在成就。三现行成就。翻此假立不成就名。此 <lb ed="X" n="0313c09"/><lb ed="R082" n="0426a15"/>类虽多。而于三界见<note place="inline">道</note>所断<note place="inline">邪惑</note>种<note place="inline">子</note>未永害位。假立 <lb ed="X" n="0313c10"/><lb ed="R082" n="0426a16"/>非得。名异生性。于诸圣法未成就故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313c11"/><lb ed="R082" n="0426a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0313c1101">种子成就。谓无漏善种不壞。自在成就。谓加行善 <lb ed="X" n="0313c12"/><lb ed="R082" n="0426a18"/>根引发无碍。现行成就。谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0313c1201" n="0313c1201"/><anchor xml:id="beg0313c1201" n="0313c1201"/>已<anchor xml:id="end0313c1201"/>入见道。现证无漏圣 <lb ed="X" n="0313c13"/><lb ed="R082" n="0426b01"/>法也。因此成就。翻立不成就名。此不成就。虽非一 <lb ed="X" n="0313c14"/><lb ed="R082" n="0426b02"/>类。且约未见道前。未得圣法。名异生性。然岂于有 <lb ed="X" n="0313c15"/><lb ed="R082" n="0426b03"/>情心外。别有得非得之实法哉。</p><p xml:id="pX51p0313c1513" cb:place="inline">△二破众同分二。 <lb ed="X" n="0313c16"/><lb ed="R082" n="0426b04"/>初征答破斥。二结申正義。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313c17"/><lb ed="R082" n="0426b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0313c1701">复如何知异色心等有实同分。契经说故。如契经说。 <lb ed="X" n="0313c18"/><lb ed="R082" n="0426b06"/>此天同分。此人同分。乃至廣说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313c19"/><lb ed="R082" n="0426b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0313c1901">复如下。大乘征。契经下。馀乘答也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0313c20"/><lb ed="R082" n="0426b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0313c2001">此经不说异色心等有实同分。为证不成。若<note place="inline">谓</note>同智 <lb ed="X" n="0313c21"/><lb ed="R082" n="0426b09"/><note place="inline">同</note>言<note place="inline">乃</note>因斯<note place="inline">同分而</note>起故。知<note place="inline">此同分是</note>实有者。则草木等<note place="inline">亦有 <lb ed="X" n="0313c22"/><lb ed="R082" n="0426b10"/>同类之境。可发同智同言。亦</note>。应有同分<note place="inline">矣。岂不违经。</note>又<note place="inline">若</note>于同分起同 <lb ed="X" n="0313c23"/><lb ed="R082" n="0426b11"/>智言<note place="inline">则此</note>。同分复应有别同分<note place="inline">以起之。</note>彼既不尔。此云何 <lb ed="X" n="0313c24"/><lb ed="R082" n="0426b12"/>然。若谓<note place="inline">以此同分</note>为因<note place="inline">故</note>起同事<note place="inline">同</note>欲<note place="inline">证</note>。知<note place="inline">同分是</note>实有者。 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0314a" n="0314a"/> <lb ed="X" n="0314a01"/><lb ed="R082" n="0426b13"/>理亦不然。夙习为因。起同事欲。何要别执有实同分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314a02"/><lb ed="R082" n="0426b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0314a0201">此大乘破斥也。智。谓解了。言。谓诠表。事。谓所为。欲。 <lb ed="X" n="0314a03"/><lb ed="R082" n="0426b15"/>谓所愿。馀皆可知。征答破斥竟。</p><p xml:id="pX51p0314a0313" cb:place="inline">△二结申正義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314a04"/><lb ed="R082" n="0426b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0314a0401">然依有情身心相似分位差别。假立同分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314a05"/><lb ed="R082" n="0426b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0314a0501">△三破命根二。初征答破斥。二结申正義。今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314a06"/><lb ed="R082" n="0426b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0314a0601">复如何知异色心等有实命根。契经说故。如契经说。 <lb ed="X" n="0314a07"/><lb ed="R082" n="0427a01"/>寿暖识三。应知命根说名为寿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314a08"/><lb ed="R082" n="0427a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0314a0801">亦大乘征。馀乘答也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314a09"/><lb ed="R082" n="0427a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0314a0901">此经不说异色心等有实寿体。为证不成。又先<anchor xml:id="nkr_note_add_0314a0901" n="0314a0901"/><anchor xml:id="beg0314a0901" n="0314a0901"/>已<anchor xml:id="end0314a0901"/>成 <lb ed="X" n="0314a10"/><lb ed="R082" n="0427a04"/>色不异识<note place="inline">暖是色法。既不離识</note>。应<note place="inline">可</note>比<note place="inline">知</note>離识无别命根。又若 <lb ed="X" n="0314a11"/><lb ed="R082" n="0427a05"/>命根异识实有。应如受<note place="inline">想</note>等。非实命根<note place="inline">难曰</note>。若尔。如何 <lb ed="X" n="0314a12"/><lb ed="R082" n="0427a06"/>经说三法<note place="inline">答曰</note>。義别说三。如四正断<note place="inline">难曰</note>。住无心位。寿暖 <lb ed="X" n="0314a13"/><lb ed="R082" n="0427a07"/>应无<note place="inline">以无识故。答曰</note>。岂不经说识不離身<note place="inline">难曰</note>。既尔。如何名无 <lb ed="X" n="0314a14"/><lb ed="R082" n="0427a08"/>心位<note place="inline">答曰</note>。彼灭转识。非阿赖耶。有此识因。後当廣说。此 <lb ed="X" n="0314a15"/><lb ed="R082" n="0427a09"/>识足为<note place="inline">三</note>界<note place="inline">六</note>趣<note place="inline">四</note>生<note place="inline">之</note>体。是遍恒续异熟果故。无 <lb ed="X" n="0314a16"/><lb ed="R082" n="0427a10"/>劳别执有实命根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314a17"/><lb ed="R082" n="0427a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0314a1701">此大乘破斥也。先正申量云。命根是有法。非别实 <lb ed="X" n="0314a18"/><lb ed="R082" n="0427a12"/>有宗。因云不離识故。同喩如暖。次更申量云。彼执 <lb ed="X" n="0314a19"/><lb ed="R082" n="0427a13"/>命根是有法。非实命根宗。因云异识实有故。喩如 <lb ed="X" n="0314a20"/><lb ed="R082" n="0427a14"/>受想等。此下三难三答。義皆可知。言義别说三者。 <lb ed="X" n="0314a21"/><lb ed="R082" n="0427a15"/>只一阿赖耶识。约相分色法。身根所得。名暖。约种 <lb ed="X" n="0314a22"/><lb ed="R082" n="0427a16"/>子能持根身。名寿。约现行自体。名识。如四正断。只 <lb ed="X" n="0314a23"/><lb ed="R082" n="0427a17"/>一精进。约修断<anchor xml:id="nkr_note_add_0314a2301" n="0314a2301"/><anchor xml:id="beg0314a2301" n="0314a2301"/>已<anchor xml:id="end0314a2301"/>生未生善恶。義别说四耳。征答 <lb ed="X" n="0314a24"/><lb ed="R082" n="0427a18"/>破斥竟。</p><p xml:id="pX51p0314a2404" cb:place="inline">△二结申正義。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0314b" n="0314b"/> <lb ed="X" n="0314b01"/><lb ed="R082" n="0427b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0314b0101">然依亲生此<note place="inline">第八</note>识<note place="inline">之</note>种子。由<note place="inline">先世</note>业所引<note place="inline">持身</note>功能<note place="inline">各有</note>差 <lb ed="X" n="0314b02"/><lb ed="R082" n="0427b02"/>别<note place="inline">令色心等</note>。住时决定。假立命根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314b03"/><lb ed="R082" n="0427b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0314b0301">△四破无心定等二。初征答破斥。二结申正義。今 <lb ed="X" n="0314b04"/><lb ed="R082" n="0427b04"/>初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314b05"/><lb ed="R082" n="0427b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0314b0501">复如何知二无心定。无想异熟。异色心等有实自性。 <lb ed="X" n="0314b06"/><lb ed="R082" n="0427b06"/>若无实性。应不能遮心心所法令不现起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314b07"/><lb ed="R082" n="0427b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0314b0701">复如下。大乘征。若无下。馀乘答也。二无心定。谓外 <lb ed="X" n="0314b08"/><lb ed="R082" n="0427b08"/>道无想定。及圣者灭尽定。无想异熟。谓第四禅无 <lb ed="X" n="0314b09"/><lb ed="R082" n="0427b09"/>想天果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314b10"/><lb ed="R082" n="0427b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0314b1001">若无心位。有别实法异色心等能遮于心。名无心定。 <lb ed="X" n="0314b11"/><lb ed="R082" n="0427b11"/>应无色时。有别实法异色心等能碍于色。名无色定 <lb ed="X" n="0314b12"/><lb ed="R082" n="0427b12"/>彼既不尔。此云何然。又遮碍心。何须实法。如堤塘等。 <lb ed="X" n="0314b13"/><lb ed="R082" n="0427b13"/>假亦能遮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314b14"/><lb ed="R082" n="0427b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0314b1401">此大乘破斥也。先约无色定以为幷难。次以堤塘 <lb ed="X" n="0314b15"/><lb ed="R082" n="0427b15"/>而喩假亦能遮。皆如文可知。征答破斥竟。</p><p xml:id="pX51p0314b1517" cb:place="inline">△二结 <lb ed="X" n="0314b16"/><lb ed="R082" n="0427b16"/>申正義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314b17"/><lb ed="R082" n="0427b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX51p0314b1701">谓修定时。于定加行<note place="inline">位中。</note>厌患粗动心心所故。发勝期 <lb ed="X" n="0314b18"/><lb ed="R082" n="0427b18"/>愿。遮心心所。令心心所渐细渐微。微微心时熏异熟 <lb ed="X" n="0314b19"/><lb ed="R082" n="0428a01"/>识成极增上厌心等种。由此损伏心等种故。粗动心 <lb ed="X" n="0314b20"/><lb ed="R082" n="0428a02"/>等暂不现行。依此分位。假立二定。此种善故。定亦名 <lb ed="X" n="0314b21"/><lb ed="R082" n="0428a03"/>善。无想定前求无想果故。所熏成种。招彼<note place="inline">天之</note>异熟识。 <lb ed="X" n="0314b22"/><lb ed="R082" n="0428a04"/>依之粗动想等不行。于此分位。假立无想。依异熟<note place="inline">识而</note> <lb ed="X" n="0314b23"/><lb ed="R082" n="0428a05"/>立<note place="inline">故</note>。得异熟<note place="inline">之</note>名。故此三法。亦非实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314b24"/><lb ed="R082" n="0428a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX51p0314b2401">厌心等种。谓与厌患相应之心心所种子也。心等 <pb ed="X" xml:id="X51.0824.0314c" n="0314c"/> <lb ed="X" n="0314c01"/><lb ed="R082" n="0428a07"/>种。谓前六转识及诸相应心所之种子也。粗动心 <lb ed="X" n="0314c02"/><lb ed="R082" n="0428a08"/>心所暂不现行。正显第八第七细心心所仍现行 <lb ed="X" n="0314c03"/><lb ed="R082" n="0428a09"/>也。若但伏灭前六转识及彼心所。名无想定。若兼 <lb ed="X" n="0314c04"/><lb ed="R082" n="0428a10"/>伏灭第七识中俱生我执现行。名灭尽定。此二位 <lb ed="X" n="0314c05"/><lb ed="R082" n="0428a11"/>中。皆不与别境之定心所相应。<anchor xml:id="nkr_note_add_0314c0501" n="0314c0501"/><anchor xml:id="beg0314c0501" n="0314c0501"/>但<anchor xml:id="end0314c0501"/>是假立定名。然 <lb ed="X" n="0314c06"/><lb ed="R082" n="0428a12"/>其种是善法。故定亦得名善。由无想定。招无想天 <lb ed="X" n="0314c07"/><lb ed="R082" n="0428a13"/>异熟果报。故名无想异熟。故此三法。皆非離识实 <lb ed="X" n="0314c08"/><lb ed="R082" n="0428a14"/>有明矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0314c09"/><lb ed="R082" n="0428a15"/> <lb ed="X" n="0314c10"/><lb ed="R082" n="0428a16"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>成唯识论观心法要卷第一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0297a2201" to="#end0297a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0297b0501" to="#end0297b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0297b0801" to="#end0297b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0297b1001" to="#end0297b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0297b1201" to="#end0297b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0297b1401" to="#end0297b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0297b1801" to="#end0297b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0297b1802" to="#end0297b1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0297b2201" to="#end0297b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0297b2301" to="#end0297b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0297c2001" to="#end0297c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0298a1201" to="#end0298a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0299b2201" to="#end0299b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0299c2401" to="#end0299c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0302a2401" to="#end0302a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0303a0401" to="#end0303a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0303a1101" to="#end0303a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0304b1501" to="#end0304b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">闻</lem><rdg wit="#wit.orig">问</rdg></app> <app from="#beg0304b1601" to="#end0304b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0305a1901" to="#end0305a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0305a2401" to="#end0305a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0307a1101" to="#end0307a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0308a0701" to="#end0308a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0309b0101" to="#end0309b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0309b1901" to="#end0309b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0309b2301" to="#end0309b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0310a0701" to="#end0310a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0311a2401" to="#end0311a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0311c1301" to="#end0311c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0312b1501" to="#end0312b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0312b2301" to="#end0312b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0312c1701" to="#end0312c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0313a0801" to="#end0313a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0313b1701" to="#end0313b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0313b1801" to="#end0313b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0313b2101" to="#end0313b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0313b2201" to="#end0313b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0313b2202" to="#end0313b2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0313c1201" to="#end0313c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0314a0901" to="#end0314a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0314a2301" to="#end0314a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0314c0501" to="#end0314c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0312001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0312001">中一作思</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0297a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0297b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b0501">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0297b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b0801">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0297b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0297b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b1201">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0297b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b1401">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0297b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b1801">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0297b1802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b1802">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0297b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0297b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297b2301">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0297c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0297c2001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0298a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0298a1201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0299b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0299b2201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0299c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0299c2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0302a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0302a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0303a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0303a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0303a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0303a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0304b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0304b1501">闻【CB】，问【卍续】</note> <note n="0304b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0304b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0305a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0305a1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0305a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0305a2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0307a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0307a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0308a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0308a0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0309b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0309b0101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0309b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0309b1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0309b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0309b2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0310a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0310a0701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0311a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311a2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0311c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0311c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0312b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0312b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0312b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0312b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0312c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0312c1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0313a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0313a0801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0313b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0313b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0313b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0313b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0313b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0313b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0313b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0313b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0313b2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0313b2202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0313c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0313c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0314a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0314a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0314a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0314a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0314c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0314c0501">但【CB】，但【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>